Συνεντευξη με τον Θανάση Πάνου με αφορμή την νέα του ποιητική συλλογή «Ασπρόμαυρα Πλάνα» πού κυκλοφορέι από τις εκδόσεις Ιωλκός

Συνεντευξη με τον Θανάση Πάνου με αφορμή την νέα του ποιητική συλλογή «Ασπρόμαυρα Πλάνα» πού κυκλοφορέι από τις εκδόσεις Ιωλκός

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ Γράφτηκε από  Χρύσα Κοκκίνου Φεβρουάριος 17 2025 μέγεθος γραμματοσειράς μείωση του μεγέθους γραμματοσειράς αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς

1.Πώς γεννήθηκε η ιδέα για την ποιητική συλλογή «Ασπρόμαυρα Πλάνα»; Υπήρξε κάποιο ερέθισμα που σας ώθησε να γράψετε αυτό το βιβλίο;

Ξεκίνησα να πειραματίζομαι με τις λέξεις στην εφηβεία, όπως οι περισσότεροι, διαβάζοντας πολύ και γράφοντας αλλοπρόσαλλα κείμενα και ποιηουργήματα – αυτόν τον όρο χρησιμοποιούσα, δάνειο από τον Νικόλα Άσημο και το βιβλίο του «Αναζητώντας Κροκανθρώπους» (εκδ. Βιβλιοπέλαγος, 2000). Ο όρος «ποιηουργήματα» με απελευθέρωνε από τον χαρακτηρισμό «ποιήματα», μου έδινε την δυνατότητα να γράφω ό,τι θέλω κι όπως το θέλω. Από εκείνη την περίοδο ξεκίνησε η ιδέα για μια ποιητική συλλογή και σχεδόν έγινε πράξη. Ένα πρώτο υλικό είχε δομηθεί κι είχε σταλεί σε εκδότες προς αξιολόγηση. Ευτυχώς και για εμένα και για το καημένο το χαρτί, δεν εκδόθηκαν ποτέ εκείνα τα ποιήματα. Τα «Ασπρόμαυρα Πλάνα» είναι υλικό που δουλεύτηκε ξανά και ξανά κυρίως τα τελευταία δύο χρόνια, με κάποιες εξαιρέσεις παλαιότερων ποιημάτων.

Το βασικό ερέθισμα της συλλογής αυτής είναι οι εικόνες της πρώιμης νεότητας που άφησαν το στίγμα τους στην ιδιοσυγκρασία, στις αναζητήσεις και στην ψυχοσύνθεσή μου. Είναι οι σφοδρές παρθενικές ανεμοθύελλες του βίου κι ό,τι μένει από το πέρασμά τους, όπως γράφω και στην περιγραφή του βιβλίου.

2.Ποιες είναι οι κεντρικές θεματικές της συλλογής; Τι προσπαθείτε να εκφράσετε μέσα από τα ποιήματα σας;

Όλο αυτό που μένει από τις απογοητεύσεις μιας αρχικής περιπλάνησης, μετατρέπεται σε εικόνες και στιγμιότυπα που σκιαγραφούν ένα ευρύτερο περιβάλλον, μέσα στο οποίο ένας μοναχικός άνθρωπος συνθέτει πλάνα του παρελθόντος, ενός κύκλου που έχει ολοκληρωθεί κι ανοίγει τις πύλες του στον επόμενο.

3.Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις κατά τη διάρκεια της συγγραφής αυτής της ποιητικής συλλογής;

Προκλήσεις δεν υπήρξαν κατά την διάρκεια της συγγραφής, αλλά κατά την διάρκεια της επεξεργασίας των ποιημάτων. Όταν πήρα την απόφαση να τα εκδώσω, ήρθαν πολλά ερωτήματα στο προσκήνιο ως προς την μορφή και την αρτιότητά τους (τουλάχιστον στην δική μου αισθητική), ενώ παράλληλα αναδύθηκε και μια προσωπική αυστηρότητα που με βοήθησε να οριοθετήσω το πλαίσιο, να βάλω το συναίσθημα για λίγο στην άκρη, να δημιουργήσω εν τέλει μία σύνθεση που θα ήθελα να διαβάσω. Οι αμφιβολίες για οτιδήποτε κάνω είναι πάντοτε παρούσες. Σκοπός είναι να τις ξεπερνάω δουλεύοντας σκληρά και με πείσμα να βγάλω το καλύτερο υλικό που διαθέτω.

4.Πώς προσδιορίζετε την ποίηση σας; Πιστεύετε ότι ανήκει σε κάποιο συγκεκριμένο ποιητικό ρεύμα ή είναι κάτι πιο προσωπικό και μοναδικό;

Δεν νομίζω ότι ανήκει σε κάποιο συγκεκριμένο ρεύμα, ούτε ότι είναι κάτι προσωπικό και μοναδικό. Αυτό που μπορώ με σιγουριά να πω είναι ότι μιλάει σε πρώτο πρόσωπο, χωρίς όμως να είναι εξομολογητική. Θα την προσδιόριζα κάπως αυθαίρετα ως «ποίηση δωματίου» κι αυτό γιατί το περιεχόμενό της κινείται σε πλαίσια στενά, που όμως περικλείουν μιαν ολότητα βιωμένη στη σιωπή και στον αντίλαλο.

5.Υπάρχουν συγκεκριμένα ποιητικά είδη ή τεχνικές που σας ενδιέφεραν ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της συγγραφής;

Αντλώ αρκετά στοιχεία από τον σουρεαλισμό και τους αγαπημένους μου Ρεμπώ και Μπρετόν, που δεν αποτελούν όμως παρά ψήγματα στο σύνολο των ποιημάτων. Με ενδιαφέρει το κάθε ποίημα να

έχει ένα μη προβλέψιμο σκίρτημα, να έχει αλλεπάλληλες τρικλοποδιές που δεν αφήνουν τον αναγνώστη να ισορροπήσει. Βασικός μου στόχος ως προς την τεχνική, ήταν να εφαρμόσω το πολύ εύστοχο ρητό των ινδιάνων που λέει πως «ποίηση είναι δυο λέξεις που συναντιούνται για πρώτη φορά». Αυτό είναι ένα δύσκολο στοίχημα, καθώς πέρα από την τεχνική, οφείλει αυτό που γράφεται να έχει ένα συναισθηματικό βάθος, να περιέχει μιαν αλήθεια καλά κρυμμένη μέσα μας, κι όχι απλώς να βασίζεται στην ωραιοποίηση ή στον εντυπωσιασμό.

6.Ποιους ποιητές ή συγγραφείς θεωρείτε επιρροές σας και με ποιον τρόπο αντανακλάται αυτή η επιρροή στο έργο σας;

Είμαστε, νομίζω, η πρώτη γενιά που οι πιο σημαντικές της επιρροές έρχονται από συγγραφείς και ποιητές της δεκαετίας του '80. Ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, ο Ευγένιος Αρανίτσης, ο Θάνος Σταθόπουλος, ο Ηλίας Λάγιος, ο Κωστής Παπαγιώργης, ο Χρήστος Βακαλόπουλος, ο Γιάννης Τζώρτζης και πολλοί άλλοι, είναι αυτοί που επηρεάζουν καθοριστικά τα γραπτά μας, με την υβριδικότητα, την ποιητικότητα, την ελευθερία και την ζωτικότητα που περιέχουν τα δικά τους. Οι λέξεις τους σπαρταράνε, είναι εμποτισμένες με ζωή ως το κόκκαλο. Προσθέτω σ' αυτούς και τον αείμνηστο Νίκο Καρούζο που επηρέασε λίγους κι εκλεκτούς αυτής της γενιάς και που όπως ο ίδιος σωστά είχε προβλέψει, τον διαβάζουν και τον υμνούν οι σημερινοί «γυαλάκιδες».

Μία από τις βασικότερες επιρροές της συλλογής αυτής είναι ο Νίκος Εγγονόπουλος. Η φράση «ο δρόμος προς/ την αγάπη/ είναι νυχτερινός» που παραθέτω στην αρχή του βιβλίου, περιέχει όλο το πνεύμα των ποιημάτων, την πορεία που ακολουθούν, την περιπλάνηση, την μοναχικότητα, την αναζήτηση, το άσπρο και το μαύρο.

Φυσικά, υπήρξε μεγάλη επιρροή στην ζωή και την αντίληψή μου το έργο του Ανδρέα Εμπειρίκου, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, της Τζένης Μαστοράκη του Γιάννη Κοντού, του Λευτέρη Πούλιου, του Γιώργου Μαρκόπουλου, του Βασίλη Στεριάδη, καθώς και το πρώτο μισό του έργου του Μίλτου Σαχτούρη. Είμαι, επίσης, μεγάλος φαν του Γιώργου Βέλτσου και της αεικίνητης δημιουργικής πένας του, όπως επίσης και του Σωτήρη Κακίση.

7.Η συλλογή σας έχει τίτλο «Ασπρόμαυρα Πλάνα». Ποια είναι η σημασία αυτού του τίτλου και πώς συνδέεται με το περιεχόμενο των ποιημάτων σας;

Τα «Ασπρόμαυρα Πλάνα», εκτός από το ομώνυμο ποίημα, εκφράζουν και τα άλλα δέκα εννιά της συλλογής, καθώς αποτελούν εικόνες και ενσταντανέ της ίδιας ή μιας παράλληλης ζωής, σε ασπρόμαυρο φιλμ, με διάθεση νοσταλγίας και λήθης, επαναπροσέγγισης και αποσυναρμολόγησης, ανακατασκευής και αποσύνθεσης. Επίσης, ο τίτλος, είναι και μια ωδή σ' έναν από τους δίσκους που με επηρέασαν βαθιά τόσο στον γραπτό λόγο όσο και στην μουσική - στις «Ασπρόμαυρες Ιστορίες» (Lyra, 1989) του Σωκράτη Μάλαμα. Η ατμόσφαιρα που επικρατεί στον δίσκο, έχει πολλά κοινά με τα δικά μου «Ασπρόμαυρα Πλάνα», με την αφήγηση κι εκεί να είναι πρωτοπρόσωπη, θυελλώδης, έντονη κι ίσως σε κάποια σημεία ασφυκτική. Η μουσική και οι στίχοι του τροβαδούρου Σωκράτη στον πρώτο του κύκλο τραγουδιών έχουν κι αυτοί μια εσωτερικότητα, μια μοναχικότητα σ' ένα πολύβουο σύμπαν.

8.Υπάρχουν προσωπικές εμπειρίες ή γεγονότα από τη ζωή σας που επηρεάζουν τα ποιήματα αυτής της συλλογής;

Όλες οι προσωπικές μου εμπειρίες σε οτιδήποτε γράφω, ανακατεύονται και μπερδεύονται ανάμεσα στις λέξεις και δημιουργούν νέα σπαράγματα εικόνων κι εντυπώσεων. Τίποτα δεν υπάρχει αυτούσιο και αυθύπαρκτο μέσα στα ποιήματα. Τις περισσότερες φορές, οι εμπειρίες αυτές ζωντανεύουν σ' ένα διαφορετικό πλαίσιο από το πραγματικό, με αποτέλεσμα να αλλάζει η σημασία και το υπόβαθρό τους. Η γραφή είναι έτσι κι αλλιώς μια συνδιαλλαγή με τον εαυτό, με όσα κουβαλάμε – είναι ένας τρόπος να κατανοήσουμε το πραγματικό μέγεθος μιας κατάστασης και το πραγματικό της βάρος στους ώμους μας.

9.Πώς βλέπετε τη σχέση σας με τον αναγνώστη; Ποιες αντιδράσεις ή συναισθήματα ελπίζετε ότι θα προκαλέσουν τα ποιήματα σας στον αναγνώστη;

Ελπίζω κι εγώ αυτό που ελπίζει ο κάθε συγγραφέας ή ποιητής: να υπάρξει έστω κι ένας αναγνώστης που θα συγκινηθεί από ένα ποίημα ή μια φράση μου. Από εκεί κι έπειτα, θέλω να υπάρξει συζήτηση γύρω από τα γραπτά μου, να αξιολογηθούν με ακρίβεια και ειλικρίνεια, να ακούσω τη δυναμικότητα, αλλά και τις αδυναμίες τους. Η ψύχραιμη κι εποικοδομητική κριτική, είναι κάτι που λείπει δραματικά τα τελευταία χρόνια από τον ηλεκτρονικό κι έντυπο τύπο. Ελπίζω τουλάχιστον στις κατ' ιδίαν συζητήσεις μας να είμαστε καλοπροαίρετα ειλικρινείς και ανοιχτοί στον διάλογο, για να γινόμαστε καλύτεροι και πιο αληθινοί.

 

Επιλέξτε Θέατρο

Θέατρο

Επιλέξτε Παράσταση

Παράσταση

Σύνθετη Αναζήτηση

Είδος

Ημέρα

Περιοχή

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Banner Ελευσίνια Μυστίρια Φεστιβαλ Ηλιουπολης 1

« Απρίλιος 2026 »
Δευ Τρί Τετ Πέμ Παρ Σάβ Κυρ
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      

ΘΕΑΤΡΟ.GR Τα πάντα για το Θέατρο

Θέατρο Παραστάσεις: Όλος ο κόσμος του Θεάτρου στην οθόνη σου! Παραστάσεις, κριτικές, συνέντευξεις, διαγωνισμοί κ.α.

O ιστότοπος μας χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.