ISBN: 978-960-335-559-5
Συγγραφέας: GOUGES OLYMPE DE
Εκδοτικός οίκος: ΗΡΙΔΑΝΟΣ
Μετάφραση: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ-ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Σελίδες: 110
Διαστάσεις: 14Χ21
Ημερομηνία Έκδοσης: Απρίλιος 2025

Διαβάζοντας τη "σκλαβιά των Νέγρων ή το ευτυχές ναυάγιο" της πρωτοπόρου φεμινίστριας και πολιτικής συγγραφέως Olympe de Gouges, ένιωσα σαν να κρατώ στα χέρια μου ένα ντοκουμέντο που διαπερνά αιώνες σιωπής. Δεν είναι απλώς ένα θεατρικό έργο· είναι μια κραυγή ενάντια σε κάθε μορφή βαρβαρότητας, γραμμένη από μία γυναίκα που τόλμησε να σταθεί απέναντι σε μια κοινωνία δομημένη πάνω στην καταπίεση – ταξική, έμφυλη, φυλετική.

Το βιβλίο αυτό είναι ένα θεατρικό έργο γραμμένο στα τέλη του 18ου αιώνα – μια εποχή όπου η ίδια η συζήτηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα ήταν ακόμα στα σπάργανα. Στο έργο, παρακολουθούμε την ιστορία του Ζαμόρ και της Μιρζά, δύο ερωτευμένων νέων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη σκλαβιά, βρίσκοντας προσωρινή καταφυγή στις Αντίλλες. Όταν ένα γαλλικό πλοίο ναυαγεί στις ακτές του έρημου νησιού, η μοίρα των ηρώων αλλάζει απροσδόκητα.

Μέσα από μια ρομαντική πλοκή και θεατρική δράση, η de Gouges ξετυλίγει μια αιχμηρή κριτική κατά του δουλεμπορίου και της αποικιοκρατίας. Το έργο είναι ταυτόχρονα πολιτικό και συναισθηματικό, καταγγελτικό και βαθιά ανθρώπινο. Η πρόσφατη έκδοση από τις εκδόσεις Ηριδανός έρχεται να αποκαταστήσει τη φωνή μιας γυναίκας που στάθηκε πολύ μπροστά από την εποχή της – και το πλήρωσε με τη ζωή της.

Η γραφή της de Gouges είναι ευθύβολη, τολμηρή και πολιτικά ριζοσπαστική, δίχως ίχνος ρητορείας. Αυτό που με συγκλόνισε είναι ο τρόπος που η ίδια "παραβαίνει" τα όρια του καιρού της, απαιτώντας ισότητα όχι μόνο για τις γυναίκες –όπως είναι περισσότερο γνωστή– αλλά και για τους μαύρους σκλάβους, πολύ πριν αυτή η αδικία αναγνωριστεί ευρύτερα ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.

Η μετάφραση του Νεκτάριου-Γεώργιου Κωνσταντινίδη στο έργο, αποπνέει έναν αέρα βαθιάς κατανόησης για τη λογοτεχνική και πολιτική διάσταση της de Gouges. Η μετάφραση είναι ρέουσα και σέβεται το γλωσσικό ύφος της εποχής, χωρίς να το μουμιοποιεί. Ο Κωνσταντινίδης δεν περιορίζεται σε μια απλή γλωσσική απόδοση, αλλά προσφέρει μια μετάφραση που αναδεικνύει την κοινωνική και ηθική ένταση του έργου. Διαχειρίζεται το περίπλοκο θεατρικό ύφος της de Gouges με άνεση, κάνοντάς το προσβάσιμο, χωρίς να χάνει τη δραματικότητα ή την ιστορική του ακρίβεια. Η ευαισθησία του στο πολιτικό υπόβαθρο του έργου, σε συνδυασμό με τη δυνατότητά του να μεταφέρει τη ροή και την ένταση του θεατρικού λόγου, δημιουργούν μια μετάφραση που εμπλουτίζει το ελληνικό αναγνωστικό κοινό και συμβάλλει στην αναβίωση της σκέψης της de Gouges σε σύγχρονο πλαίσιο.

Ο πρόλογος της Άννας Ταμπάκη αναδεικνύει την καίρια σημασία του έργου μέσα στο πλαίσιο της Γαλλικής Επανάστασης και της πρώιμης φεμινιστικής σκέψης. Η Ταμπάκη, με τη βαθιά της γνώση στη συγκριτική δραματολογία, υπογραμμίζει την πολιτική διάσταση του έργου, το οποίο αποτελεί μια από τις πρώτες σοβαρές καταγγελίες της δουλείας των Αφρικανών και των Ινδιάνων στις γαλλικές αποικίες. Η de Gouges, παρά την περιορισμένη μόρφωσή της, καταφέρνει να προκαλέσει πολιτικό προβληματισμό και να κατακτήσει μια θέση στην παριζιάνικη κοινωνία. Μέσα από την ιστορία αγάπης του Ζαμόρ και της Μιρζά, η συγγραφέας εκφράζει τις αντιρρήσεις της για τη δουλεία και τον κοινωνικό καταναγκασμό, συνδυάζοντας τη δραματουργία με τις κοινωνικές αδικίες της εποχής. Ο πρόλογος της Ταμπάκη προσφέρει μια λεπτομερή ιστορική και πολιτική ανάλυση, τοποθετώντας το έργο στην καρδιά των κοινωνικών και πολιτικών αγώνων του 18ου αιώνα και αναδεικνύοντας τη διαχρονική του αξία.

Ένα θεατρικό κείμενο που διασχίζει τον χρόνο με εκρηκτική πολιτική δύναμη. Η de Gouges μιλά για τη σκλαβιά των μαύρων με τόλμη και ενσυναίσθηση, σε μια εποχή που η ίδια αντιμετώπιζε τον αποκλεισμό ως γυναίκα. Το έργο είναι ένα μανιφέστο κατά της βαρβαρότητας, που διαβάζεται σήμερα με ανατριχιαστική επικαιρότητα. Μια έκδοση-πράξη μνήμης και αντίστασης. Ένα κείμενο ιστορικής σημασίας που αξίζει να (ξανα)διαβαστεί σήμερα, ως υπενθύμιση πως η τέχνη μπορεί να ανοίγει ρήγματα στην αδικία. Σε μια περίοδο που η ιστορική μνήμη συχνά διαστρεβλώνεται ή απονεκρώνεται, η φωνή της Olympe de Gouges έρχεται σαν "ευτυχές ναυάγιο" να μας θυμίσει ότι η λογοτεχνία μπορεί –και οφείλει– να είναι πράξη αντίστασης.

 ***

Βιογραφικό:

Olympe de Gouges (1748–1793)

«Δεν υπάρχει ανθρώπινη φύση που να γεννήθηκε για να υποτάσσει ή να υποτάσσεται. Η σκλαβιά είναι το πιο αποτρόπαιο έγκλημα της ανθρωπότητας.»
– Ολύμπε ντε Γκούζ, Η Σκλαβιά των Νέγρων ή Το Ευτυχές Ναυάγιο

Η Ολύμπε ντε Γκούζ ήταν Γαλλίδα συγγραφέας, θεατρική δραματουργός και πρωτοπόρος φεμινίστρια. Έγινε γνωστή κυρίως για τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων της Γυναίκας και της Πολίτισσας (1791), με την οποία αμφισβήτησε ριζικά τη γαλλική επανάσταση που απέκλειε τις γυναίκες από τα πολιτικά δικαιώματα. Αντιτάχθηκε ανοιχτά στη δουλεία και στην αποικιοκρατία, με έργα όπως Η σκλαβιά των Νέγρων ή Το Ευτυχές Ναυάγιο. Η φωνή της θεωρήθηκε ανατρεπτική· καταδικάστηκε από τους Ιακωβίνους και εκτελέστηκε στη λαιμητόμο το 1793. Το έργο και η στάση ζωής της την καθιστούν μια από τις πιο τολμηρές μορφές της προδρομικής φεμινιστικής σκέψης στην Ευρώπη.

Δελτίο Τύπου

Αθήνα, Απρ. 2025
Εκδόσεις Ηριδανός
Η Σκλαβιά των νέγρων ή Το ευτυχές ναυάγιο
θεατρικό έργο της πρώτης Γαλλίδας φεμινίστριας
Ολέμπ ντε Γκουζ
Μετάφραση Νεκτάριος-Γεώργιος Κωνσταντινίδης
Πρόλογος Άννα Ταμπάκη
ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ηριδανός το θεατρικό έργο της πρώτης Γαλλίδας φεμινίστριας Ολέμπ ντε Γκουζ, Η Σκλαβιά των νέγρων ή Το ευτυχές ναυάγιο, σε μετάφραση Νεκτάριου-Γεώργιου Κωνσταντινίδη και πρόλογο της Άννας Ταμπάκη, Ομότιμης Καθηγήτριας θεατρολογίας-ιστορίας του θεάτρου, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ.

Γραμμένο στα χρόνια της Γαλλικής Επανάστασης (1789), το έργο αφηγείται μια ιστορία αγάπης δοσμένη στο αισθηματικό κλίμα της εποχής, που δίνει στην Ολέµπ τη δυνατότητα να εκφράσει τις περί δουλείας απόψεις της.
Η υπόθεση διαδραματίζεται σε ένα νησί του συμπλέγματος των Αντιλλών. Η περιοχή τελεί υπό γαλλική κυριαρχία. Περιγράφονται οι περιπέτειες δύο ερωτευμένων νέων, του Ζαµόρ και της Μιρζά, που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τον τόπο τους και να καταφύγουν σε ένα έρημο νησί. Το ναυάγιο ενός γαλλικού πλοίου θα επιφέρει σωρεία απροσδόκητων αποκαλύψεων οι οποίες και θα οδηγήσουν στο ευτυχές τέλος.
Το έργο -ινδιάνικο δράμα σε τρεις πράξεις και ένα ιντερμέδιο- παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή στο Παρίσι, στο Théâtre de la Nation, στις 28 Δεκεμβρίου 1789.

Ολέμπ ντε Γκουζ: Μια ‘αυτοδίδακτη’ φιλόσοφος
και µαχητική φεµινίστρια στα χρόνια της Γαλλικής Επανάστασης
όπως γράφει χαρακτηριστικά η Άννα Ταμπάκη.

Το έργο Η Σκλαβιά των νέγρων ή Το ευτυχές ναυάγιο είναι η πρώτη σοβαρή καταγγελία κατά της υποδούλωσης των νέγρων που τους αποσπούσαν με βίαιο τρόπο από τον τόπο τους και τους μετέφεραν στον Νέο Κόσμο για να εργαστούν στις φυτείες του Νότου.
Η Ολέμπ ντε Γκουζ, έχοντας -καθώς ομολογεί και η ίδια- ελλιπή μόρφωση, όταν ήρθε στο επαναστατημένο Παρίσι εκμεταλλεύτηκε την ευφυΐα της και κατέκτησε μια θέση στην παριζιάνικη κοινωνία, ιδιαιτέρως στα λογοτεχνικά σαλόνια που διατηρούσαν γυναίκες. Σύντομα καθιερώθηκε ως γυναίκα των Γραμμάτων και δεν άργησε να εμπλακεί στον πολιτικό και ιδεολογικό στίβο.
Εκδίδει μαχητικά φυλλάδια υπέρ των αστικών και πολιτικών δικαιωμάτων των γυναικών, όπως το θέμα του γάμου και του διαζυγίου, των δικαιωμάτων των παιδιών, το ζήτημα της ανεργίας και της κοινωνικής ασφάλειας. Ένας άλλος τομέας στον οποίο έδωσε μεγάλη μάχη μέσω της γραφίδας της ήταν η θέση των νέγρων και το αίτημα της κατάργησης της δουλείας.
Άφησε ως παρακαταθήκη περισσότερες από 4.000 σελίδες: φυλλάδια, επιστολές, θεατρικά έργα, πολιτικά, φιλοσοφικά, ουτοπικά κείμενα και μανιφέστα.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ
Η Σκλαβιά των νέγρων ή Το ευτυχές ναυάγιο
L’ Esclavage des nègres ou l’ heureux naufrage
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Ολέμπ ντε Γκουζ (Olympe de Gouges)
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Νεκτάριος-Γεώργιος Κωνσταντινίδης
ΠΡΟΛΟΓΟΣ Άννα Ταμπάκη
Η μετάφραση αφιερώνεται στη μνήμη του Νίκου Μπλαζουδάκη

ISBN 978-960-335-559-5
Σελίδες: 110
Τιμή: 12,19 €
Εκδόσεις Ηριδανός
Χαρ. Τρικούπη 24, 106 79 Αθήνα
Τηλ: 2103847660
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.