Είδαμε την παράσταση Ο Χριστός ξανασταυρώνεται στο θέατρο Σταθμός
"Ο καλλιτέχνης οφείλει να αντιπολιτεύεται οποιοδήποτε ρεύμα, εξουσία ή κυρίαρχη κατάσταση. Όχι μέσα από τον δημόσιο λόγο ή τα κοινωνικά δίκτυα, αλλά μέσα από την ουσία της δουλειάς του."
ΜΑΝΟΣ ΚΑΡΑΤΖΟΓΙΑΝΝΗΣ
Το συγκλονιστικό μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη έγινε κινηματογραφική ταινία, τηλεοπτική σειρά και όπερα στο εξωτερικό.
Το πρώτο ανέβασμα του έργου έγινε από το "Ελληνικό Λαϊκό θέατρο" του Μάνου Κατράκη, στη μνήμη του οποίου είναι αφιερωμένη η παράσταση.
Ο Μάνος Καρατζογιάννης διασκευάζει κι αγγίζει με την σκηνοθεσία του το έργο του Καζαντζάκη με άπειρο σεβασμό και δέος, φέρνοντας μέσα από ένα ρέον κείμενο, μπροστά μας ολοζώντανο αυτόν τον Μύστη των Ελληνικών Γραμμάτων, αυτόν τον θεόρατο ταξιδιώτη του Σύμπαντος. Η σκηνοθεσία του δημιουργεί εικόνες κι αναβιώνει ζωντανά αυτή την εποχή με τους ανθρώπους και τα έθιμα τους, με τα λόγια και τη γλώσσα τους, με τις αγριάδες και τα χωρατά τους. Σπάει τα σκηνικά σύνορα, σε κάνει κοινωνό αυτής της συναρπαστικής περιήγησης στον χωροχρόνο. Αντηχεί η σκηνή του θεάτρου Σταθμός από κρητικολαλιές, γεμίζει από ανθρώπους του χωριού και τα ανθρώπινα πάθη τους.
Ο Χριστός θα σταυρώνεται συνέχεια, όχι επειδή υπάρχει σαν έθιμο, αλλά επειδή ο κόσμος μας δεν είναι ακόμα έτοιμος για αγάπη, ενότητα, αλληλεγγύη κι αδελφοσύνη. Όπως είπε κι ο Μάνος Καρατζογιάννης, "τώρα ζούμε την εποχή του γερο-Λαδά κι όχι του Χριστού".
Στο χωριό Λυκόβρυση υπάρχει ένα έθιμο κάθε επτά χρόνια να αναβιώνονται σαν παράσταση τα πάθη του Χριστού. Ο παπά- Γρηγόρης με τους προεστούς επιλέγουν τα πρόσωπα που θα συμμετάσχουν και μοιράζουν τους ρόλους. Ο Μανωλιός ένας απλός και καλωσυνάτος βοσκός επιλέγεται για το ρόλο του Χριστού κι ο Παναγιώταρος για το ρόλο του Ιούδα. Ο Γιαννακός γίνεται Πέτρος, ο Μιχελής Ιωάννης και Ιάκωβος ο Κωνσταντής. Η Κατερίνα, η όμορφη χήρα του χωριού, γίνεται η Μαρία Μαγδαληνή κι όλοι αυτοί οι άνθρωποι σαν να τους άγγιξε κάτι αόρατο, αρχίζουν σιγά σιγά να γίνονται οι ρόλοι τους.
Ωστόσο ο ευφυής συγγραφέας επιλέγει έναν πρωτότυπο τρόπο για να δοκιμαστούν. Κάποιοι πρόσφυγες κυνηγημένοι από τους Τούρκους, αφήνοντας πίσω τους ένα λεηλατημένο χωριό, τη Σαρακίνα, καταφτάνουν στη Λυκόβρυση και ζητούν βοήθεια. Κι όπως πάντα, κάποιοι, με επικεφαλής τον παπα-Γρηγόρη, διαδίδουν ότι αυτοί πάσχουν από χολέρα κι απαιτούν να φύγουν από το χωριό. Τότε και τώρα, οι άνθρωποι διχάζονται, δημιουργούν εμφύλιες αναταράξεις κι όπως τότε έτσι και τώρα οι παπάδες και οι Λαδάδες κυριαρχούν και οι Χριστοί σταυρώνονται.
Η ευαισθησία της σκηνοθετικής ματιάς του Μάνου Καρατζογιάννη, δημιουργεί πάνω στη σκηνή έναν κόσμο αυθεντικά καζαντζακικό, κάτι που με αιχμαλώτισε από το πρώτο λεπτό της παράστασης. Ο σκηνοθέτης μπαίνει στην ψυχή του συγγραφέα κι επικοινωνούν μ' έναν τρόπο που δεν γνωρίζω αλλά γίνομαι αποδέκτης του αποτελέσματος.
Τα σκηνικά των Ναταλίας Αστυπαλίτη και Δήμητρας Σαρρή, είναι λιτά, αποτυπώνοντας την εποχή αλλά και γιατί ο Καζαντζάκης είναι κυρίως Λόγος με αποθηκευμένα μέσα του όλα τα συναισθήματα, το πάθος και τη φιλοσοφία αυτού του Μεγάλου Ανθρώπου.
Στο ίδιο μοτίβο κινούνται και τα κοστούμια των Δήμητρας Σαρρή και Βασιλικής Σύρμα.
Οι φωτισμοί του Λάμπρου Παπούλια, σκοτεινοί στην αρχή, εντείνουν τη λάμψη τους ακολουθώντας την αφύπνιση του Μανολιού κι όσων αγγίχτηκαν από την Χριστική Συνειδητότητα και σκοτεινιάζουν από τις μαύρες διαθέσεις αυτών που κυβερνούν το χωριό, τον τόπο και τον κάθε τόπο αυτού του πλανήτη.
Ο Μανωλιός επιλέγεται να αναπαραστήσει τον Χριστό κι ο Μάνος Καρατζογιάννης μεταμορφώνεται εκπληκτικά από το απλό αμόρφωτο αγόρι, σε έναν φάρο φωτός, αγάπης κι ενότητας, σε έναν καθοδηγητή ψυχών, με τα λόγια και τις πράξεις του. Σε μια συγκλονιστική ερμηνεία ο Καρατζογιάννης ενσαρκώνει το όραμα του Καζαντζάκη για τον Νέο Άνθρωπο, που πιστεύω ότι θα είναι και το επόμενο πρότυπο του κόσμου μας, αφού ξεπεράσουμε αισίως την παρούσα δυστοπική κατάσταση.
Μαζί του ένα καστ εξαιρετικών ερμηνευτών, που δεν ερμηνεύουν απλά. Γίνονται οι κάτοικοι του χωριού, ενσωματώνουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των προσώπων του έργου και μας δίνουν ένα αποτέλεσμα άψογο μέσα στην αληθινότητα του. Μερικοί σε πάνω από έναν ρόλους, μεταμορφώνονται θαυμαστά σε κλάσματα του δευτερολέπτου, αλλάζοντας ρούχα και ψυχολογίες.
Εξαιρετικός ο γέρο-Λαδάς του Στράτου Χρήστου, ζωγραφίζει ανάγλυφα τον άνθρωπο της εποχής μας που έχει κάνει Θεό του το χρήμα.
Συνταρακτική η Έλενα Μαυρίδου σε όλους τους ρόλους της, μας καθήλωσε.
Ποιητικό το γιουσουφάκι του Μιχαήλ- Εφραίμ Τσουμπού, μας μετέφερε μέσα από το μελωδικό τραγούδι του στους οντάδες του Αγά.
Αρχετυπική η Ηλέκτρα Γεννατά, ένα σύμβολο των παθών του λαού μας και αισθαντικό το τραγούδι της από τον Ερωτόκριτο με το οποίο ξεκινά η παράσταση.
Εκφραστικότατος ο Κώστας Φαλελάκης ως Αγάς και ως Πατριαρχέας.
Ο παπα-Γρηγόρης του Θανάση Χαλκιά δίνει ζωντανά την εκκλησία και την υποκριτική της ενίοτε διάσταση.
Εκφραστικός κι ο Σπύρος Μαραγκουδάκης ως η προδοτική μορφή του Ιούδα.
Πολύ καλοί οι τρεις νέοι του χωριού Βαγγέλης Ζάπας- δάσκαλος, Πάνος Κούλης- Μιχελής και Πολύκαρπος Φιλιππίδης- Γιαννακός.
Άξιο εντυπωσιασμού το γεγονός ότι πάνω στη σκηνή επικρατεί ένα χάος λόγω του ύφους του έργου και πίσω από αυτό μια αρμονία λόγω της σκηνοθετικής ευφυίας και με την σημαντική συμβολή της Ζωής Χατζηαντωνίου στην κίνηση.
Ατμοσφαιρική η μουσική του Γιώργου Μαυρίδη, σεβαστική, σαν να συνοδεύει μια ιερή πομπή, παραπέμπει σε περιβάλλον κάποιου από τα ιερά μας αρχαιοελληνικά Μυστήρια.
Η Ρωμιοσύνη του Γιάννη Ρίτσου απαγγέλλεται από τους ηθοποιούς εν είδει χορού και δίνει μέσα από την σκηνοθετική έμπνευση, μια πανανθρώπινη διάσταση με πυρήνα της το ελληνικό στοιχείο.
Η παράσταση Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, είναι ένα γλαφυρό ζωντάνεμα του βιβλίου του Καζαντζάκη, γεμάτο σεβασμό κι αυτό είναι που την κάνει μοναδική. Από το πρώτο της λεπτό νοιώθεις σαν να μπαίνεις σε ναό κι αυτό είναι που την κάνει σπουδαία.
Ιερότητα και σεβασμός είναι τα δομικά υλικά της σκηνοθετικής δουλειάς καθώς και οι δυνατοί συντελεστές της.
Τα πανανθρώπινα μυνήματα που δίνει είναι σαν σπίθες φωτός μέσα σε χαλεπούς καιρούς και η απεύθυνσή της έχει τεράστια εμβέλεια. Ευτυχώς θα συνεχιστεί και μετά το Πάσχα, μακάρι και την επόμενη σεζόν!!!!
