Είδαμε το KONTAKTΗOF της Pina Bausch στο ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ

Είδαμε το KONTAKTΗOF της Pina Bausch στο ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ

Είδα χτες το Kontakthof της Pina Bausch, κι έφυγα από την Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου εκστασιασμένη, έχοντας μόλις παρακολουθήσει ένα από τα πιο πρωτοποριακά και συναρπαστικά θεατρικά γεγονότα που έχω δει φέτος. Και, ομολογώ, ύστερα από τόσες παραστάσεις χοροθεάτρου που έχω παρακολουθήσει, ήταν η πρώτη φορά που ένιωσα πως σχεδόν κάθε κίνηση που εκτυλισσόταν μπροστά μου αποτελούσε μια καινούργια σκηνική ανακάλυψη. Μισός αιώνας μετά τη δημιουργία του έργου, η ιδιοφυΐα της δημιουργού του εξακολουθεί να βρίσκεται πολύ μπροστά από την εποχή της, ακόμα κι απ' τη δική μας.

Η Pina Bausch, η μεγάλη Γερμανίδα χορογράφος που άλλαξε ριζικά τον σύγχρονο χορό, δεν ενδιαφερόταν τόσο για το πώς κινούνται οι άνθρωποι όσο για το τι είναι αυτό που τους κινεί. Και στο Kontakthof, έργο που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1978 στο Βούπερταλ, αυτή η σκέψη αποκτά σχεδόν ανατομική διάσταση. Η επιθυμία, η ανασφάλεια, η μοναξιά, ο ερωτισμός, η ανάγκη για αποδοχή, η τρυφερότητα, η απόρριψη και η βία γίνονται ορατά μέσα από τα σώματα.

Το ίδιο το όνομα του έργου σημαίνει «αυλή επαφής». Μια αυλή συνάντησης, ένας χώρος όπου άνθρωποι πλησιάζουν ο ένας τον άλλον, διεκδικούν την προσοχή, αναζητούν την αποδοχή, φλερτάρουν, ερωτεύονται, συγκρούονται, απογοητεύονται και απομακρύνονται. Μια μικρογραφία της κοινωνίας μας, όπου όλοι αναζητούμε σύνδεση, αλλά συχνά αδυνατούμε να επικοινωνήσουμε ακόμη κι όταν μιλάμε την ίδια γλώσσα.

Και τι ευφυής σύλληψη! Η σκηνή μεταμορφώνεται σε μια αίθουσα χοροεσπερίδας του Μεσοπολέμου. Καρέκλες παρατεταγμένες στους τοίχους, ένα πιάνο, μια σκηνή μέσα στη σκηνή. Οι γυναίκες με σατέν, πολύχρωμα βραδινά φορέματα και οι άνδρες με κοστούμια δημιουργούν την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Μόνο που πίσω από την κομψότητα και την κοινωνική ευπρέπεια υποβόσκει ένα διαρκές παιχνίδι εξουσίας, σεξουαλικότητας, ανταγωνισμού και επιβίωσης.

Οι 22 εξαιρετικοί ερμηνευτές και ερμηνεύτριες, δώδεκα γυναίκες και δέκα άνδρες, συνθέτουν ένα ζωντανό κοινωνικό εργαστήριο. Χορευτές και ηθοποιοί γίνονται ένα. Δεν έχει ιδιαίτερη σημασία ποιος είναι τι. Η υποκριτική αποκτά σωματική υπόσταση και ο χορός γίνεται θεατρική πράξη. Οι κινήσεις, οι χειρονομίες, οι επαναλήψεις, οι παύσεις, οι εκφράσεις του προσώπου και ο λόγος λειτουργούν ως μια ενιαία γλώσσα.

Ακούμε γερμανικά, γαλλικά, ιταλικά, ισπανικά και ελληνικά. Οι λέξεις άλλοτε συμπληρώνουν την κίνηση, άλλοτε την υπονομεύουν και άλλοτε μοιάζουν εντελώς περιττές. Γιατί η Bausch γνωρίζει καλά πως υπάρχουν πράγματα που δεν περιγράφονται, αλλά αποκαλύπτονται μέσα από ένα βλέμμα, μια αδέξια χειρονομία ή μια ανεπαίσθητη μετατόπιση του σώματος.

Η σκηνική δράση μοιάζει με ένα αλλόκοτο καρουζέλ ανθρώπινων σχέσεων. Ζευγάρια φλερτάρουν, δοκιμάζουν την εγγύτητά τους, απομακρύνονται και επιστρέφουν. Κάποιοι φωτογραφίζονται με Polaroid, άλλοι ζητούν κέρματα από τους θεατές για να γεμίσουν το κουμπαρά του παιχνιδιού τους. Καρέκλες, φουσκωτές κούκλες, ένα αλογάκι και καθημερινά αντικείμενα αποκτούν απρόσμενες δραματουργικές λειτουργίες. Το παιχνίδι με το κοινό γίνεται σταδιακά όλο και πιο έντονο, καταργώντας την απόσταση ανάμεσα στη σκηνή και την πλατεία.

Κάποιες χειρονομίες επαναλαμβάνονται σαν εμμονές. Κινήσεις που αρχικά μοιάζουν αθώες αποκτούν σταδιακά μια σχεδόν μηχανική, εφιαλτική διάσταση. Ιδιαίτερα το σπάσιμο και οι παλινδρομικές κινήσεις των γοφών με συγκλόνισαν. Για στιγμές ένιωθα πως παρακολουθούσα υβριδικές οντότητες, σώματα-ρομπότ από κάποιο παράλληλο σύμπαν, που κινούνταν με μια αλλόκοτη ακρίβεια, σαν να είχαν αποσυνδεθεί από τη φυσική τους υπόσταση. Κι όμως, μέσα σε αυτή τη μηχανικότητα αναδυόταν κάτι βαθιά ανθρώπινο.

Η σεξουαλικότητα είναι πανταχού παρούσα. Το φλερτ εναλλάσσεται με την αμηχανία, ο πόθος με την απόρριψη και η τρυφερότητα με την επιθετικότητα. Η αντικειμενοποίηση της γυναικείας ύπαρξης αποτυπώνεται με ιδιαίτερα ωμό τρόπο, όπως στη σκηνή της ακίνητης κοπέλας που παραπέμπει σε ένα ακίνητο γυναικείο σώμα, το οποίο γίνεται αντικείμενο θωπείας από τους άνδρες. Η βία κατά των γυναικών, η κακοποίηση και η άνιση σχέση των δύο φύλων δεν παρουσιάζονται ως αφηρημένες έννοιες, αλλά ως σωματικές εμπειρίες που προκαλούν κάποια αμηχανία.

Ένας άνδρας κυνηγά μια γυναίκα κρατώντας ένα νεκρό ποντίκι. Μια άλλη γυναίκα φιλά τον ίδιο της τον εαυτό. Στιγμές που ισορροπούν ανάμεσα στο παράλογο, το κωμικό και το ανατριχιαστικό. Η Bausch δεν φοβάται να εκθέσει τα ανθρώπινα πάθη, ούτε να μας κάνει να γελάσουμε εκεί όπου λίγο αργότερα θα αισθανθούμε άβολα. Και κάπου εδώ βρίσκεται η μεγάλη της ευφυΐα: δεν σου υπαγορεύει πώς να αισθανθείς. Σε αφήνει να ανακαλύψεις μόνος σου τις αντιφάσεις.

Η μουσική αποτελεί έναν ακόμη πρωταγωνιστή. Ένα υπέροχο μουσικό ταξίδι με τανγκό, βαλς, τσάρλεστον και μελωδίες του Μεσοπολέμου, που άλλοτε απογειώνει τη σκηνική δράση και άλλοτε δημιουργεί μια σχεδόν ειρωνική αντίστιξη με όσα διαδραματίζονται. Ξεχώρισα ιδιαίτερα το "Mein Schönes Vis-à-vis" του Juan Llossas, το "Gnädige Frau" του Otto Stransky και φυσικά το "Frühling und Sonnenschein" των Ernesto de Curtis και Franz Baumann.

Οι δύο γυναίκες που χορεύουν σαν δίδυμες, αποτελούν μία από τις πιο γοητευτικές εικόνες της παράστασης. Υπάρχει κάτι το αφοπλιστικά παιχνιδιάρικο, σχεδόν κινηματογραφικό, σε αυτές τις στιγμές. Σε αρκετά σημεία ένιωσα πως παρακολουθούσα ένα ιδιότυπο φιλμ του βωβού κινηματογράφου, όπου το σώμα αναλαμβάνει να πει όσα οι λέξεις αδυνατούν.

Η φωτογραφική διάσταση της παράστασης είναι εξίσου εντυπωσιακή. Οι συνθέσεις των σωμάτων, οι αποστάσεις, οι συμμετρίες, οι επαναλήψεις και οι αιφνίδιες ανατροπές δημιουργούν εικόνες που θα μπορούσαν να σταθούν αυτούσιες ως κινηματογραφικά καρέ ή φωτογραφικά έργα. Πρόκειται για μια αδιάκοπη εικαστική σύνθεση, στην οποία κάθε κίνηση μοιάζει να έχει μελετηθεί μέχρι την τελευταία της λεπτομέρεια.

Υπάρχουν, βέβαια, και στιγμές που η διάρκεια και η επαναληπτικότητα δοκιμάζουν την αντοχή του θεατή. Κάποιες κραυγές θα μπορούσαν, κατά τη γνώμη μου, να είναι λιγότερο έντονες, ενώ το βίντεο με τις πάπιες και τους νεοσσούς, αν και ενδεχομένως λειτουργεί μεταφορικά μέσα στο σύμπαν του έργου, ήταν το σημείο στο οποίο αισθάνθηκα ότι η παράσταση έκανε μια μικρή κοιλιά. Πρόκειται, ωστόσο, για επιμέρους ενστάσεις που δεν αλλοιώνουν τη συνολική εμπειρία.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στους ανθρώπους που ανέλαβαν να μεταφέρουν αυτό το απαιτητικό έργο στη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Άνθρωποι που γνώρισαν από κοντά τη Bausch μεταφέρουν τη σκηνική της γλώσσα σε μια νέα γενιά ερμηνευτών. Η καλλιτεχνική διεύθυνση των Josephine Ann Endicott και Δάφνι Κόκκινου είναι εξαιρετική. Η Endicott υπήρξε μέλος της αρχικής διανομής του 1978 και στενή συνεργάτιδα της Bausch, ενώ ο Κόκκινος υπήρξε μέλος του Tanztheater Wuppertal και συνεργάτης της από το 1993. Μαζί με την Anne Martin, επίσης μέλος της αρχικής διανομής, και τον Scott Jennings, μεταφέρουν στη νέα αυτή αναβίωση όχι απλώς μια χορογραφία, αλλά μια ολόκληρη καλλιτεχνική φιλοσοφία. Επίσης, η διεύθυνση των δοκιμών, η προσαρμογή του σκηνικού και των κοστουμιών, ο φωτισμός, ο ήχος και η δραματουργική επιμέλεια συνετέλεσαν στη συνθέση μιας παραγωγής υψηλών απαιτήσεων.

Και αυτό που με εντυπωσιάζει περισσότερο είναι πως ένα έργο σχεδόν μισού αιώνα εξακολουθεί να μοιάζει τόσο σύγχρονο. Η Pina Bausch ήταν πολύ μπροστά από την εποχή της το 1978. Και εξακολουθεί να είναι μπροστά και σήμερα. Σε μια περίοδο όπου η επικοινωνία μοιάζει διαρκώς πιο δύσκολη, όπου η ανθρώπινη επαφή διαμεσολαβείται από οθόνες και οι σχέσεις δοκιμάζονται, το Kontakthof μάς επιστρέφει στο πιο πρωταρχικό μας ερώτημα: πώς πλησιάζουμε ο ένας τον άλλον; Πόσο αντέχουμε την εγγύτητα; Και τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε για να αγαπηθούμε;

Αυτό είναι, τελικά, το μεγαλείο του χοροθεάτρου της Bausch. Δεν αφηγείται μια ιστορία με την παραδοσιακή έννοια. Δημιουργεί έναν κόσμο μέσα στον οποίο αναγνωρίζεις κομμάτια του εαυτού σου, ακόμη κι όταν θα προτιμούσες να μην τα αναγνωρίσεις.

Το Kontakthof είναι μια σπουδή στο σώμα, στην κίνηση, στην ανθρώπινη συμπεριφορά και στην ίδια τη θεατρική τέχνη. Ένα χοροθεατρικό έπος, μια μεγάλη γιορτή της κίνησης, που άλλοτε θυμίζει τανγκό ερωτικής διεκδίκησης και άλλοτε έναν ατέρμονο χορό εξουσίας και επιβίωσης.

Μια παράσταση που αποπνέει πρωτοπορία, ευρηματικότητα και μια σπάνια διανοητική υπεροχή. Η Πίνα Μπάους, μια πραγματική διάνοια του χοροθεάτρου, με απαράμιλλη οξυδέρκεια, λαμπρό πνεύμα και καλλιτεχνική ευφυΐα, δημιουργεί έναν κόσμο μοναδικό. Κάθε κίνηση, κάθε χειρονομία, κάθε στιγμή πάνω στη σκηνή αποτελούσε μια πρωτόγνωρη εμπειρία, κάτι που δεν είχα ξαναδεί ποτέ στη ζωή μου. Μια παράσταση που διευρύνει τα όρια της αντίληψης και επαναπροσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε το σώμα, την κίνηση και το θέατρο.

Αν είστε χορευτές, χορογράφοι, ηθοποιοί ή άνθρωποι που αγαπούν την καλλιτεχνική έρευνα, πρέπει οπωσδήποτε να τη δείτε. Είναι από εκείνες τις παραστάσεις που λειτουργούν και ως μάθημα: για το πώς μπορείς να αφηγηθείς χωρίς να αφηγείσαι, να συγκινήσεις χωρίς να εκβιάζεις το συναίσθημα και να κάνεις το σώμα να γίνει ολόκληρος κόσμος. Το Kontakthof είναι μια παράσταση που πιθανότατα θα λατρέψεις ή θα απορρίψεις. Δύσκολα θα σου αφήσει ουδέτερα συναισθήματα. Για μένα, είναι ό,τι πιο πρωτοποριακό και καλλιτεχνικά συναρπαστικό έχω παρακολουθήσει φέτος. Μια σπάνια συνάντηση με τη μεγαλοφυΐα της Pina Bausch.

«...Από το πρόγραμμα της παράστασης: Μπορείς να εκφράσεις κάποια πράγματα με λόγια και άλλα με την κίνηση. (...) Το ζητούμενο είναι να βρεις μια γλώσσα —με λέξεις, εικόνες, κινήσεις και φωνές— που να κάνει ορατό κάτι που υπήρχε ανέκαθεν εκεί».

Η παράσταση διαρκεί σχεδόν 3 ώρες, με ένα διάλειμμα 20 λεπτών, το οποίο πραγματοποιείται στη 1:40. Το δεύτερο μέρος έχει διάρκεια σχεδόν 1 ώρας. Το πρόγραμμα κοστίζει 4 ευρώ, αξίζει να το πάρετε και να διαβάσετε τις έξτρα πληροφορίες για την παράσταση και την δημιουργό.

Απομένουν μόλις δύο τελευταίες παραστάσεις, σήμερα και αύριο, και η παράσταση είναι, όπως συμβαίνει συχνά με τις παραγωγές του Εθνικού Θεάτρου, σχεδόν sold out! Αν είστε τυχεροί, ίσως καταφέρετε να εξασφαλίσετε κάποιο εισιτήριο από το ταμείο του θεάτρου. Αξίζει να το προσπαθήσετε. Μια τέτοια εμπειρία δεν πρέπει να τη χάσετε!

https://www.ticketservices.gr/event/n-t-kontakthof-2/?lang=el

 

Επιλέξτε Θέατρο

Θέατρο

Επιλέξτε Παράσταση

Παράσταση

Σύνθετη Αναζήτηση

Είδος

Ημέρα

Περιοχή

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Banner Ελευσίνια Μυστίρια Φεστιβαλ Ηλιουπολης 1

« Απρίλιος 2023 »
Δευ Τρί Τετ Πέμ Παρ Σάβ Κυρ
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

ΘΕΑΤΡΟ.GR Τα πάντα για το Θέατρο

Θέατρο Παραστάσεις: Όλος ο κόσμος του Θεάτρου στην οθόνη σου! Παραστάσεις, κριτικές, συνέντευξεις, διαγωνισμοί κ.α.

O ιστότοπος μας χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.