Σας ευχαριστούμε θερμά για το χρόνο που μας διαθέσατε για αυτή τη συνέντευξη με αφορμή τη παράσταση The
Last Bird .

1 ) Θα θέλατε αρχικά να μας πείτε λίγα λόγια για εσάς ; Πως γνωριστήκατε; Πως δημιουργήθηκε αυτή η υπέροχη ομάδα ;

Γιώργος: Από το 2016 συζητούσα με το Φρανκ Τοτίνο την δυνατότητα να ανέβει το The Last Bird στην Ελλάδα.
Φτάσαμε πολύ κοντά το 2020 όμως μας πρόλαβε η πανδημία της Covid 19. Στις αρχές του 2022 ξεκίνησα κάποιες
επαφές όσον αφορά την παραγωγή του έργου οι οποίες οδήγησαν στην επίσκεψη του Φρανκ τον Οκτώβριο στην
Αθήνα, για να διδάξει δύο σεμινάρια Improv. Εκεί γνώρισα την Μάρω, την Λαμπρινή, την Αθηνά και την Δέσποινα.
Με το πέρας των σεμιναρίων συζητώντας μαζί του για τη διανομή του έργου, μου ανέφερε ότι ξεχώρισε αυτές τις
τέσσερις ηθοποιούς από το σεμινάριο του, Trance Mask και πως θα ήθελε να δουλέψει μαζί τους. Λίγους μήνες
αργότερα, οι συζητήσεις μας με έναν συνεργάτη για τη συμπαραγωγή του έργου δυστυχώς δεν ευοδώθηκαν. Ήξερα
ότι η Μάρω, η Αθηνά και η Δέσποινα ήταν μέλη του Improv θιάσου «Raining Cats and Bats», είχα δει πολύ ωραίες
δουλειές τους. Κάλεσα την Μάρω στο τηλέφωνο, ήπιαμε ένα καφέ και τα υπόλοιπα είναι ιστορία, που λένε.

Μάρω: Είμαστε εδώ επειδή ο Γιώργος είναι ειλικρινής και τίμιος. Παρακολουθώντας το σεμινάριο του Frank,
Trance Masks, και ακούγοντας για το πιθανό ανέβασμα του έργου στην Ελλάδα, ήξερα ότι θέλω πολύ να συμμετέχω
σε αυτό το project. Με έναν μαγικό τρόπο έτσι συνέβη. Μετά την αποχώρηση του προηγούμενου συνεργάτη είπα
στο Γιώργο ότι για αυτό το περιεχόμενο ήμουν διατεθειμένη να αφιερώσω όλο το διαθέσιμο χρόνο μου, σε κάθε
στάδιο της παραγωγής. Έτσι και έγινε. Για μένα, αυτή η ομάδα, σε αυτή τη συνθήκη και για αυτό το έργο, έπρεπε να
βρεθεί και να πετύχει.

Νικόλας: Το cast του Last Bird δημιουργήθηκε από έναν συνδυασμό επιλογών του σκηνοθέτη και συντελεστών της
παράστασης. Τα περισσότερα μέλη γνωρίζονταν ήδη μεταξύ τους, κάτι το οποίο βοήθησε πολύ στη συνεργασία
κατά τη διάρκεια των προβών. Όλα τα άτομα είναι αυτοσχεδιαστές, το οποίο επίσης είναι σημαντικό για το
ανέβασμα του συγκεκριμένου έργου, αφού έχει γραφτεί από αυτοσχεδιαστή για αυτοσχεδιαστές κατά βάση.

Κωνσταντίνος: Από μικρός θυμάμαι έφτιαχνα δικά μου παιχνίδια συνδυάζοντας διάφορα σπασμένα κομμάτια
άλλων παιχνιδιών που δεν ήθελα να αποχωριστώ. Μεγαλώνοντας άρχισα να σχεδιάζω και να δημιουργώ τα δικά
μου σκηνικά για επιτραπέζια παιχνίδια ρόλων που χρησιμοποιώ ακόμα και σήμερα. Πριν από μερικά χρόνια μια
πολύ καλή φίλη μου πρότεινε να ξεκινήσω τον αυτοσχεδιασμό γιατί θα μου ταίριαζε, και κάπως έτσι κόλλησα γιατί
ήταν αυτό που ακριβώς χρειαζόμουν! Γνωρίζοντας κόσμο από την κοινότητα συνειδητοποίησα πως οι αξίες του
αυτοσχεδιασμού δεν μένουν μόνο πάνω στην σκηνή αλλά γίνονται καθημερινές σου δεξιότητες. Δεν δυσκολεύτηκα
λοιπόν να κάνω καινούργιες γνωριμίες και συνεργασίες. Έτσι λοιπόν γνώρισα πρώτα την Μάρω σε ένα από τα
σεμινάρια που δίδασκε. Ταιριάξαμε και μετά από λίγο καιρό κάναμε την πρώτη μας παράσταση, μαζί με την
Δέσποινα, την Αθηνά και τον Νικόλα. Μετά από μια παράσταση μας γνώρισα και τον Γιώργο, ο οποίος
ενδιαφερόταν κυρίως για τις κατασκευαστικές μου δεξιότητες...

Κρίστι: Αρχικά ήρθα στην ομάδα για να ράψω κοστούμια, ήμουν συμμαθήτρια στην δραματική σχολή με τη Μάρω
και τον Ιάσονα. Ένα μήνα πριν την παράσταση μου πρότειναν να μπω στον χορό των δημίων. Τότε δεν ήξερα αν
είναι καλή ιδέα να μπω στο καστ δεδομένου ότι έπρεπε να προλάβω να φτιάξω τα κοστούμια, αλλά τώρα ξέρω ότι
ήταν η καλύτερη απόφαση που θα μπορούσα να χα πάρει.

Δέσποινα: Είμαστε όλοι μας επαγγελματίες του θεατρικού αυτοσχεδιασμού (improv) και γνωριζόμαστε εδώ και
κάποια χρόνια από τότε που ήμαστε μαθητές αυτής της μοναδικής τέχνης. Στην κοινότητα του improv
γνωριζόμαστε όλοι λίγο πολύ, η αλήθεια είναι. Η ομάδα του The Last Bird επιλέχθηκε από τον ίδιο το Frank Totino
μετά από το σεμινάριό του Trance Masks, που ασχοληθήκαμε εκτενώς με τη χρήση της θεατρικής μάσκας και πως
αυτή μπορεί να φέρει τη μεταμόρφωση στον ηθοποιό.

2)Πως γεννήθηκε η ιδέα για τη παράσταση The Last Bird ;

Γιώργος: Το 2013 μετακόμισα στο Λονδίνο για να σπουδάσω υποκριτική. Η αφορμή ήταν το βιβλίο του Keith
Johnstone “Improv and the Theatre” που διάβασα κάποια χρόνια πριν, την περίοδο που δούλευα σε μία πολυεθνική. Οι θεωρίες του Johnstone λειτούργησαν ανακουφιστικά μέσα μου. Μεγαλωμένος όπως όλοι μας σε

ένα σύστημα που δεν επιτρέπει το λάθος, που χωρίζει τα παιδιά σε καλούς και κακούς μαθητές, που η αποτυχία
είναι πανούκλα που πρέπει να αποφύγεις πάση θυσία, το να διαβάζω ότι είναι επιθυμητό να κάνεις λάθη ήταν
καταπληκτικό! Ακολουθώντας το μπεκετικό “Ever tried. Ever failed. No matter. Try again. Fail again. Fail better.”, o
Johnstone υποστήριζε ότι το εκπαιδευτικό σύστημα πετσοκόβει τη δημιουργικότητα και ευνουχίζει την ελεύθερη
σκέψη στο βαθμό που αμφισβητεί την κυρίαρχη ιδεολογία. Τελικά αυτό που θέλει η κοινωνία της αγοράς ήταν και
είναι η παραγωγή εργατών, εργαζομένων, στελεχών, σε κάθε περίπτωση, υπάκουων «πολιτών». Το 2015 επιτέλους
κατάφερα να παρακολουθήσω το masterclass του Keith Johnstone και την επόμενη μέρα παράγγειλα το βιβλίο με
τα θεατρικά του έργα, “The Last Bird, stories and plays”. Όταν πρωτοδιάβασα το The Last Bird συγκλονίστηκα. Οι
θεωρίες του και η θεώρηση του για το θέατρο, ήταν όλα εκεί. Θυμάμαι να σκέφτομαι πόσο θα ήθελα να ανέβαινε
αυτό το έργο στην Ελλάδα.

Μάρω: Χάρηκα πολύ όταν έμαθα ότι ο Frank με επέλεξε για το cast μετά τη συμμετοχή μου στο σεμινάριο. Ως
ηθοποιός η απάντηση ήταν ναι εξαρχής. Όσο για την παραγωγή, είναι μία τεράστια ιστορία που δε μπορώ με
τίποτα να τη βάλω σε λέξεις. Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι η ιστορία μας είναι μία ιστορία ανεξαρτησίας,
δικαιοσύνης, αξιοπρέπειας και ανυπακοής.

Νικόλας: Το Last Bird είναι ένα έργο το οποίο ο σκηνοθέτης μας, Frank Totino, έχει σκηνοθετήσει αρκετές φορές
στο παρελθόν σε άλλες χώρες του κόσμου, και επιπλέον έχει συμμετάσχει ο ίδιος ως μέλος του cast , με σκηνοθέτη
τον ίδιο τον συγγραφέα. Η γνωριμία του Frank με τον δικό μας Γιώργο Κασαπάκη, μέλος του cast, ήταν έναυσμα για
να ξεκινήσουν οι συζητήσεις πέρσι τον Νοέμβριο για να γίνει η παραγωγή της παράστασης αυτής και στην Αθήνα.

Κωνσταντίνος: Το βράδυ που γνώρισα τον Γιώργο μου είπε πως θέλει να ανεβάσει μια παράσταση εδώ και 7χρόνια. Είναι ένα έργο που μιλάει για την εξουσία σε όλες τις μορφές, και όχι μόνο. Διάβασα το κείμενο και δέχτηκα αμέσως.

Δέσποινα: Ο Γιώργος Κασαπάκης αφού είχε μαθητεύσει στην Αγγλία με τον Keith Johnstone και το Frank Totino
ήρθε στην Ελλάδα με όνειρο και στόχο να έρθει αυτή η παράσταση και στη χώρα μας. Μόλις έγινε η επιλογή των
ηθοποιών από το Frank, ο Γιώργος μίλησε με τη Μάρω Λεσιώτη και το υπόλοιπο cast κι αποφασίσαμε να γίνει μια
ανεξάρτητη αυτοχρηματοδοτούμενη παραγωγή. Ήμασταν όλοι ενθουσιασμένοι και με το έργο και με το ότι θα
φέρναμε κάτι πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα!

Κρίστι: Μπήκα σε αυτό το ταξίδι στα τελειώματα του, ένα μήνα πριν την παράσταση. Πραγματικά μπορείς να
νιώσεις πόση αγάπη υπάρχει μέσα σε όλο αυτό το εγχείρημα. Αγάπη προς το έργο, προς την παράσταση, προς το
εγχείρημα, προς τους συναδέλφους. Το ένιωσα αυτό με το που μπήκα και υποσχέθηκα στον εαυτό μου να κάνω
ο,τι καλύτερο μπορώ για αυτό.

3) Από τη σύλληψη της ιδέας μέχρι το ανέβασμα στη σκηνή είναι μια περίοδος πυρετωδών προετοιμασιών. Πως το βιώσατε όλο αυτό ;

Γιώργος: Επικοινωνούμε το The Last Bird ως μια ανεξάρτητη αυτοχρηματοδοτούμενη παραγωγή. Δεν υπήρχε
κάποιος παραγωγός από πίσω να υποστηρίξει οικονομικά το εγχείρημα, πράγμα που σημαίνει ότι όλοι οι
συντελεστές της παράστασης βάλανε την ψυχή τους σε αυτό. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να ασχολείσαι με την τέχνη
στην Ελλάδα. Αισθάνομαι πολύ τυχερός που έζησα αυτή την εμπειρία του να στήσουμε αυτή την παράσταση,
κυριολεκτικά με τα χέρια μας. Τυχερός που βίωσα αυτό το ταξίδι προς μια Ιθάκη. Ηθοποιοί και σκηνοθέτης που
βάφανε και φτιάχνανε σκηνικά και μετά μπαίνανε για πρόβα. Συνεργάτες και συντελεστές της παραγωγής που
δούλεψαν αμισθί. Και τελικά, μία θεατρική παραγωγή με Καναδό σκηνοθέτη και με διανομή 9 ηθοποιών, χωρίς
καμία χρηματοδότηση, πέρα από δωρεές και Crowdfunding. Όλο αυτό ήταν ένας άθλος. Νιώθω απέραντη
ευγνωμοσύνη για όλους τους συντελεστές της παραγωγής. Ήρωες πολέμου, όλοι μας!

Μάρω: Από τις αρχές του 2023 το βασικό μου project ήταν αυτό. Φυσικά όσο πλησιάζαμε στην πρεμιέρα οι
απαιτήσεις αυξάνονταν. Είναι πολύ δύσκολο να συντονίσεις και να οργανώσεις κάτι τόσο μεγάλο. Δεν πρόλαβα καν
να χαρώ την αποφοίτησή μου από τη σχολή, αλλά ταυτόχρονα μέσω του The Last Bird τη γιόρτασα με τον καλύτερο
δυνατό τρόπο και με άτομα που αγαπούσα ή αγάπησα μέσα από την προετοιμασία μας.

Νικόλας: Ήταν πράγματι μία περίοδος πυρετωδών προετοιμασιών, καθώς είχαμε μαζί μας τον Frank για λίγο
παραπάνω από 1μιση μήνα, διάστημα στο οποίο έπρεπε να στηθεί όλη η παράσταση, να φτιαχτούν σκηνικά, να
περαστούν ξανά και ξανά οι σκηνές και να μπούμε όλοι στο κλίμα και τη λογική του έργου. Καθώς όλοι μας σχεδόν
έχουμε και πρωινές δουλειές, οι πρόβες, οι οποίες αρκετές φορές διαρκούσαν μέχρι μετά τα μεσάνυχτα, ήταν
κουραστικές έως και εξαντλητικές. Με προσήλωση στον στόχο όμως και την ακούραστη δουλειά όλων τα
καταφέραμε, με το αποτέλεσμα να αποζημιώνει τον κόπο μας.
Κωνσταντίνος: Ήταν μια καθημερινή πάλη με τον χρόνο! Προσωπικά έπρεπε να φτιάξω και τα σκηνικά της
παράστασης με την καθοδήγηση του Φράνκ. Οπότε σε συνδυασμό με τις πρόβες ήταν 7 εβδομάδες γεμάτες Last
Bird. Η κούραση ήταν εξουθενωτική αλλά τώρα που τελείωσε ομολογώ πως μου λείπει λίγο.

Κρίστι: Στον έναν μήνα από τότε που μπήκα στο καστ μέχρι την παράσταση, κυριολεκτικά εξαφανίστηκα από τα
εγκόσμια. Τα έβαλα όλα στην άκρη και η ζωή μου ήταν δουλειά, πρόβες, μεταμεσονύχτιο ράψιμο. Σαββατοκύριακα
πρόβες και ράψιμο. Ήτανε πραγματικά σπριντ. Δε θα άλλαζα όμως τίποτα.

Δέσποινα: Πολύ όρεξη για δουλειά, ενθουσιασμός, πολύ κούραση, ένταση και μια μεγάλη αγάπη που γεννήθηκε
μέσα από όλη αυτή την προσπάθεια. Αγάπη μεταξύ μας και για το δημιούργημά μας.

Λαμπρινή: Είμαστε μια ομάδα που δεν είχε κάποια μεγάλη εταιρία παραγωγής από πίσω για να στηρίξει
οικονομικά το εγχείρημα, αυτό σήμαινε ότι έπρεπε να πασχίσουμε ατομικά και ομαδικά για να μπορέσουμε να
βρούμε χρηματοδότηση. Ήταν όμως τόσο μεγάλη η πίστη μας στο όραμα αυτού του έργου που ούτε μια στιγμή δεν
αποθαρρυνθήκαμε. Όταν τελικά είδαμε ότι εύρεση χρηματοδότηση ήταν αδύνατη , καθώς οι πόρτες ήταν κλειστές
, προέκυψε η ιδέα του crowdfunding. Ο κόσμος ήταν αυτός που μας στήριξε από την αρχή μέχρι το τέλος , με τις
συνεισφορές του κάναμε την παράσταση αυτή πραγματικότητα. Αυτό είναι κάτι που σε κάνει να θέλεις να δώσεις
τον καλύτερο σου εαυτό ακόμη περισσότερο .

4) Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για το έργο ;

Γιώργος: Το έργο είναι μία αντιπολεμική τραγικωμωδία που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1971 στη Δανία, σε μία εποχή
όπου τρομακτικές εικόνες από τον πόλεμο στο Βιετνάμ είχαν κατακλύσει τα Ευρωπαϊκά ΜΜΕ, ενώ ο συγγραφέας
άντλησε επίσης έμπνευση από τον αντιαποικιακό αγώνα της Αλγερίας εναντίον των Γάλλων, την Αγγλική παρουσία
στην Τασμανία και τη Βέλγικη κυριαρχία στο Κονγκό. Αποτελεί μία διαχρονική και συγκλονιστική εξερεύνηση των
φρικαλεοτήτων του πολέμου.

Μάρω: Το THE LAST BIRD είναι ένα έργο που πάντα έχει κάτι να σου πει. Ο ίδιος ο Φρανκ έχει επιστρέψει σε αυτό
πάρα πολλές φορές. Τώρα πια τον καταλαβαίνω. Κάθε μέρα που έρχομαι σε επαφή με το κείμενο σκέφτομαι και
κάτι καινούργιο και αυτό είναι μαγικό. Σε οδηγεί πάντα και αναπόφευκτα στον προβληματισμό. Προβληματισμός
για την κοινωνία, την πολιτική, την ανθρώπινη φύση. Κάτι που θαυμάζω στη γραφή του Τζόνστοουν είναι ότι είναι
ιδιαίτερα φροντιστική προς το κοινό. Τα θέματα με τα οποία καταπιάνεται το έργο δε μπορούσαν να
παρουσιαστούν χωρίς τα κωμικά στοιχεία του.

Νικόλας: Το Last Bird είναι ένα σουρεαλιστικό έργο, το οποίο χρησιμοποιεί διάφορες τεχνικές και κωμικά στοιχεία
για να εξιστορήσει μία τραγική ιστορία, η οποία λαμβάνει χώρο σε περίοδο πολέμου. Βασισμένη σε αληθινά
γεγονότα από τον πόλεμο του Βιετνάμ, ο συγγραφέας άντλησε επίσης έμπνευση από τον αντιαποικιοκρατικό
αγώνα της Αλγερίας εναντίον των Γάλλων, την αγγλική παρουσία στην Τασμανία και τη βελγική κυριαρχία στο
Κονγκό.

Κωνσταντίνος: Είναι ένα αντιπολεμικό έργο που πραγματεύεται μεγάλες αλήθειες με ένα ιδιαίτερο- κωμικό τρόπο.
Ας πούμε πως είναι ένα μεσαιωνικό παιχνίδι μυστηρίου με σουρεαλ ρόλους.

Κρίστι: Είναι πραγματικά ένα roller coaster. Ως θεατής σε κάνει να γελάς, να κλαις, να νιώθεις συγκίνηση, να
νιώθεις άσχημα με τον εαυτό σου, να προσβάλλεσαι, όλα αυτά το ένα μετά το άλλο και ξανά από την αρχή.

Δέσποινα: Ένας παππούς με την εγγονή του προσπαθούν να επιβιώσουν σε έναν κόσμο που γίνεται όλο και πιο
σκληρός στα συντρίμμια του πολέμου. Ποιος θα νικήσει τελικά; Η ζωή ή ο θάνατος;

Λαμπρινή: Είναι ένα έργο που πραγματεύεται μεγάλα νοήματα μέσα από ένα πρίσμα σουρεαλιστικό και
ταυτόχρονα βαθιά ανθρώπινο . Η ζωή και ο θάνατος , η απώλεια , οι αμέτρητοι τρόποι που όλοι μας εξουσιάζουμε και εξουσιαζόμαστε και πάνω απ’ όλα η ανάγκη του ανθρώπου να βρει τη θέση του μέσα σ’ αυτό τον κόσμο . Οι ίδιος ο πόλεμος είναι ένα μείγμα όλων των παραπάνω. Το έργο αυτό ενώ λοιπόν μιλάει για τόσο βαριές έννοιες , χρησιμοποιεί ένα καταπληκτικό εργαλείο για να σε κρατήσει εκεί και να σε κάνει να δεις όσα πολλές φορές αποφεύγεις να δεις. Την κωμωδία. Σε δελεάζει πονηρά νομίζοντας πως θα δεις κάτι απλό και ελαφρύ , και έτσι η στιγμές της αλήθειας και του ρεαλισμού σε χτυπάνε εκεί που δεν το περιμένεις. Αυτή η ισορροπία είναι το μυστικό και η δύναμη του έργου .

5) Θα επιθυμούσατε να μας μιλήσετε για τους ρόλους που υποδύεστε ;

Γιώργος: Υποδύομαι τον Χάρολντ Χεντστόουν, έναν αξιωματικό του στρατού που είναι υπεύθυνος μεταξύ άλλων,
για τις ανακρίσεις ανταρτών. Είναι παντρεμένος επτά χρόνια με τη γυναίκα του και έχει ένα μωρό κοριτσάκι.
Φαινομενικά, η επαγγελματική του ζωή να έχει αρχίσει να επηρεάζει την προσωπική. Στην πραγματικότητα είναι
ένας βαθιά διαταραγμένος άνθρωπος, που διαπράττει μια σειρά από φρικτά πράγματα ενώ θεωρεί ότι απλώς κάνει
τη δουλειά του. Επίσης υποδύομαι τον μοναχό Βαρθολομαίο. Είναι το δεξί χέρι του Επισκόπου και είναι υπεύθυνος
για την εκπαίδευση των νέων μοναχών, του μοναχού Κλαύσιου στη συγκεκριμένη περίπτωση. Έλκεται από την
εξουσία και είναι πρόθυμος να κάνει ότι χρειαστεί για να διατηρηθεί κοντά της.

Μάρω: Συνολικά στο έργο υποδύομαι πέντε διαφορετικούς ρόλους. Ευτυχώς η εκπαίδευσή μου στη δραματική
σχολή και το improv με είχε «εξοπλίσει» με ό,τι χρειάζομαι για να ανταπεξέλθω σε αυτό. Δε θέλω να πω πολλές
λεπτομέρειες, καλύτερα να έρθει κάποιος να δει με τα ίδια του τα μάτια όλο μας το cast να ανταπεξέρχεται σε αυτή
τη συνθήκη. Θέλω όμως να αναφέρω τους δύο βασικούς: τη Δίμορφη (βασίλισσα) και τον δήμιο Τζάγκερ. Η
διαφορά τους σε στάτους και νοημοσύνη είναι πραγματικά χαοτική και αυτό είναι κάτι που με πραγματικά με
εξιτάρει.

Νικόλας: Καθένας και καθεμία από υποδύεται τουλάχιστον 3 ρόλους σε αυτό το έργο. Οι αλλαγές είναι τόσες
πολλές που έχουμε ακούσει αρκετές φορές στο τέλος της παράστασης ότι νόμιζαν πως είμαστε περισσότεροι από 9
άτομα στο cast. Οι βασικοί ρολόι που καλούμαι να υποδυθώ σε αυτό το έργο είναι δύο: ο ρόλος του Ιησού και ένα
από τους δήμιους, ο Σλαντ, οποίος είναι το δεξί χέρι του αρχι-δήμιου Χέντστοουν. Ο ρόλος του Ιησού είναι ένας
ρόλος που δεν ήξερα πώς να προσεγγίσω μέχρι να με καθοδηγήσει ο Frank. Πώς γίνεται να αποτυπώσεις έναν
χαρακτήρα ο οποίος είναι παραπάνω από άνθρωπος; Δεν υπάρχει κάτι με το οποίο μπορείς να συγκρίνεις, μόνο να
κάνεις παραλληλισμούς. Ωστόσο, στο Last Bird, ο Χριστός παρουσιάζεται με έναν λίγο διαφορετικό τρόπο από τον
παραδοσιακό και ήταν ένας ρόλος που εξαρχής με ενδιέφερε και ήθελα να δοκιμάσω να αποτυπώσω πάνω στη
σκηνή. Ο ρόλος του Σλαντ είναι πολύ διαφορετικός. Όλοι οι δήμιοι-εκτελεστές είναι δειλοί τραμπούκοι και φυσικά
το νούμερο 2 στην ιεραρχία δε θα μπορούσε να είναι διαφορετικό. Βαρύς, ίσως λίγο αργόστροφος, αλλά σίγουρα
προσηλωμένος σε έναν στόχο, τον οποίο ίσως και να μην καταλαβαίνει ακριβώς. Τυφλή υποταγή στην εξουσία και
ταυτόχρονα η πρωτοβουλία την οποία μπορεί να πάρει ο Σλαντ όταν πρόκειται να τραμπουκίσει άλλους, είτε αυτοί
είναι εχθροί είτε φίλοι είναι μια ενδιαφέρουσα μίξη. Τελικά οι απαιτήσεις αυτού του ρόλου, εκτός από όσα κοινά
χαρακτηριστικά έχει με όλους τους άλλους δήμιους, είναι να είναι σε επιφυλακή και να είναι το τέλειο εκτελεστικό
όργανο, με άμεση αντίδραση σε ό,τι συμβαίνει.

Ιάσονας: Ο βασικός μου ρόλος στην παράσταση είναι ο Χάρος. Θα σας πω για αυτόν την κυρία οδηγία που μου
έδωσε ο Frank. “He’s not a joker. He’s not good nor bad. He’s just Death.”
Κωνσταντίνος: Έχω δύο αρκετά αντιφατικούς ρόλους. Παίζω έναν παππού και έναν επίσκοπο της εκκλησίας. Ο ένας
αποζητά την ελευθερία του και ο άλλος να «εκπολιτίσει» λαούς.
Κρίστι: Παίζω δυο μικρούς ρόλους, έναν από τους δήμιους και έναν δημοσιογράφο, η συμμετοχή μου στην
παράσταση είναι πιο πολύ βοηθητική, έχω εκπλαγεί όμως από το πόσα πολλά έχω πάρει ως ηθοποιός μόνο με
αυτό.

Δέσποινα: Ο κάθε ηθοποιός υποδύεται από 2 έως 5 ρόλους. Στην αρχή μας φαινόταν βουνό σχετικά με το πόση
δουλειά έπρεπε να γίνεται backstage αλλά τελικά ¨η ενορχήστρωση κατόρθωσε να μας δώσει την πιο γλυκιά
μελωδία.

Λαμπρινή: Υποδύομαι το Ορφανό ή αλλιώς Waif όπως ονομάζεται στο πρωτότυπο κείμενο. Είναι ένας χαρακτήρας
που δεν έχει όνομα , ίσως γιατί ο συγγραφέας είχε σκεφτεί ότι είναι το παιδί όλων μας. Είναι ένα πλάσμα που έχει
χτυπηθεί από τη μοίρα αλλά παρ’ όλα αυτά δεν παύει να ελπίζει μέχρι την τελευταία στιγμή με μια παιδική επιμονή σε ένα κόσμο που καταρρέει γύρω της. Καθώς λοιπόν την βλέπεις πρέπει να αναρωτηθείς τι κάνεις εσύ γι’ αυτό που της συμβαίνει .

Αθηνα: Υποδύομαι πέντε διαφορετικούς ρόλους . Οι βασικοί είναι η Θέλμα, σύζυγος του Χέντσοουν και το
“τελευταίο πουλί”. Η Θέλμα ως σύζυγος ενός ανθρώπου που έρχεται κάθε μέρα αλσε επαφή με τόση βία και
συγχέει πολλές φορές την επαγγελματική του ζωή με την προσωπική, προσπαθεί να τον βοηθήσει να τα διαχωρίσει
μέχρι η κατάσταση να γίνει πολυ τεταμένη. Προσπαθεί να είναι γλυκιά και φροντιστική μαζί του αλλά παράλληλα
αντιμετωπίζει τα δικά της καθημερινά προβλήματα και νιώθει εγκλωβισμένη . Το “τελευταίο πουλί” είναι ένας
ρόλος βουβός, καθαρά σωματικός αλλά τις λεπτομέρειες για το τι είναι και τι του συμβαίνει σας τις κραταμε
έκπληξη για την παράσταση .

6) Πόσο σύγχρονο μπορεί να είναι ένα έργο που γράφτηκε πριν από 52 χρόνια ;

Γιώργος: Τότε στο Βιετνάμ, σήμερα στην Ουκρανία και στην Παλαιστίνη, αύριο κάπου αλλού. Το έργο μιλάει για την
ανθρώπινη φύση. Στο έργο μας, αναφέρει σε μια αποστροφή του λόγου της, η Βασίλισσα: “Είμαστε Δημιουργοί και
Εξολοθρευτές κόσμων”. Ο Πικάσο ζωγράφισε την Γκερνίκα, οι ναζί την δημιούργησαν...

Μάρω: Η κοινωνία αλλάζει αργά, αλλά και γρήγορα. Ο άνθρωπος εμφανίστηκε ως είδος στη Γη στο παρά πέντε του
κοσμικού χρόνου, έχει κάνει άλματα σε όλα τα επίπεδα και αν δεν μας το αναγνωρίσουμε αυτό, δε μπορούμε να
πάμε παρακάτω. Υπάρχουν όμως αξίες και προβληματισμοί πανανθρώπινοι και διαχρονικοί. Κάποιοι τις λένε
ουτοπίες γιατί έτσι βολεύει. Δεν είναι όμως. Η επιθυμία για κατάκτηση αυτών των αξιών και ενός καλύτερου
μέλλοντος είναι η κινητήριος δύναμη της εξέλιξης της ανθρωπότητας. Έτσι γεννιούνται τα κινήματα. Γι’ αυτό κάποια
έργα είναι διαχρονικά, επειδή υμνούν αυτές τις αξίες, απαντούν στους προβληματισμούς που τις αφορούν και μας
βοηθούν στον αγώνα για την κατάκτηση αυτού του μέλλοντος που ονειρευόμαστε.

Νικόλας: Αναρωτήθηκα ακριβώς το ίδιο όταν έμαθα πότε γράφτηκε το έργο, διαβάζοντας το όμως, σύντομα
συνειδητοποίησα ότι δεν έχει καμία σημασία, καθώς μιλάει για πανανθρώπινες (μη)-αξίες και τη φρίκη του
πολέμου η οποία είναι διαχρονική, με πιο πρόσφατο βέβαια παράδειγμα τον πόλεμο Ισραήλ-Παλαιστίνης.
Ταυτόχρονα, είναι δείγμα του πόσο έξυπνο και καλογραμμένο είναι το έργο, αφού μπορεί να διαβαστεί και να
βγάζει απόλυτο νόημα σήμερα, περισσότερο από μισό αιώνα μετά τη συγγραφή του.

Ιάσονας: Όσο σύγχρονη μπορεί να είναι μια αρχαία ελληνική τραγωδία που γράφτηκε 3052 χρόνια πριν! Πολλές
φορές εντυπωσιαζόμαστε με το πόσο διαχρονικά είναι γενικά τα θεατρικά έργα, αλλά στην πραγματικότητα πρέπει
να σκεφτούμε πόσο αργά αλλάζει η ανθρωπότητα (αν αλλάζει πραγματικά). Είναι τρομερό το πως μας απασχολούν
τα ίδια υπαρξιακά ζητήματα εμένα και εσένα, όπως και έναν άνθρωπο που έζησε 52 ή 3052 χρόνια πριν. Ίσως αυτό
να λέει και πολλά για την ταχύτητα της ανθρώπινης εξέλιξης.

Κωνσταντίνος: Βιετνάμ, Αφγανιστάν, Ουκρανία, Παλαιστίνη... πάντα ο πόλεμος είναι ίδιος. Είναι η ανάγκη της
εξουσίας και αυτό δεν άλλαξε ποτέ, από όταν ο άνθρωπος ξεκίνησε να καταγράφει την ιστορία του. 

Κρίστι: Δυστυχώς το έργο είναι διαχρονικό. Ο κόσμος που δεν ξέρει πότε γράφτηκε σοκάρεται όταν μαθαίνει ότι
γράφτηκε 50 χρόνια πριν.

Δέσποινα: Η ιστορία έχει γραμμική και κυκλική πορεία παράλληλα. Κάποια πράγματα δεν αλλάζουν και κάποια
επαναλαμβάνονται. Η φρικαλεότητα του πολέμου έχει πάντα το ίδιο αποτέλεσμα κι ένας ψυχικά υγιής άνθρωπος
δεν μπορεί παρά να είναι εναντίον. Στα μεγάλα και διαχρονικά έργα αυτό είναι το δομικό τους συστατικό. Ο
συγγραφέας μιλάει για ένα τώρα που γνωρίζει ότι ήταν και παρελθόν και χωρίς απαισιοδοξία αλλά με ρεαλισμό
ξέρει ότι θα είναι και μέλλον.

Αθηνά: Το συγκεκριμένο έργο είναι διαχρονικό και αρκετά συγχρονο (δυστυχώς). Ο πόλεμος και η φρικαλεότητα
του δυστυχώς είναι εδώ. Μπορεί να μην το βιώνουμε άμεσα αλλα είναι μια ανάσα δίπλα, απο την Γάζα έως την
Κριμαία.

7) Επειδή όλοι σας είστε αρκετά νέοι και τώρα κάνετε τα πρώτα σας βήματα στην υποκριτική , Θα θέλατε να
μοιραστείτε μαζί μας την εμπειρία σας του να συνεργάζεστε με ένα τόσο σπουδαίο και καταξιωμένο σκηνοθέτη όπως ο Frank Totinο ;

Γιώργος: Πρωτογνώρισα το Φρανκ στο Λονδίνο το 2015, παρακολουθώντας για πρώτη φορά το σεμινάριο του. Η
εμπειρία να δουλεύω μαζί του είναι ανεκτίμητη. Νιώθω ευγνώμων που είναι στη ζωή μου.

Μάρω: Είναι πραγματικά αδύνατον να περιγράψω το πόσα πράγματα έμαθα ως βοηθός σκηνοθέτη του Φρανκ σε
αυτό το έργο, αλλά και πόσα πράγματα σε επίπεδο υποκριτικής. Είναι πια μία πατρική φιγούρα για μένα και ελπίζω
σύντομα να μπορέσουμε να τον ξανά φέρουμε στην Ελλάδα.

Νικόλας: Η αλήθεια είναι ότι στο cast το νεότερο από το μεγαλύτερο σε ηλικία μέλος έχει διαφορά ηλικίας 25
χρόνια. Παρά τη μεγαλύτερη ή μικρότερη εμπειρία που μπορεί να κουβαλούσε καθένας μας, ήταν μεγάλη τιμή να
έχουμε την ευκαιρία να συνεργαστούμε με τον Frank και να κάνουμε μαζί αυτό το ταξίδι. Η εμπειρία και βαθιά
γνώση του έργου που έφερε ήταν ανεκτίμητη και γι’ αυτό μπόρεσε και στήθηκε το έργο σε τόσο μικρό διάστημα. Η
ηρεμία και η ευγένειά του μας καθοδήγησαν και η ακούραστη δουλειά ενός ανθρώπου που έχει πατήσει τα 70, μας
έδωσε και εμάς δύναμη να συνεχίσουμε και να κάνουμε ό,τι ήταν απαραίτητο για να είμαστε έτοιμοι για την
πρεμιέρα μας.

Ιάσονας: Είχα την τύχη να έχω τον ίδιο ρόλο με εκείνον, όταν έπαιζε στο Last Bird στην Αμερική. Ήταν τιμή μου να
ενσαρκώσω τώρα, τον ίδιο ρόλο που είχε ο Frank τότε. Η βαθιά ανάλυση του έργου και του ρόλου μεμονωμένα
ήταν αυτή που με βοήθησε να κάνω μεγάλα βήματα στην υποκριτική μου. Ήταν επίσης μεγάλη πρόκληση το τεχνικό
κομμάτι των ακροβατικών που έχει ο «Χάρος» στην παράσταση, στο οποίο ο ίδιος ο Frank τα αναπαριστούσε για να
μπορέσω να δω ακριβώς τι χρειάζεται. Ήταν ένα πραγματικά εντυπωσιακό θέαμα να τον βλέπω να κινείται πάνω
στην σκηνή. (Όσοι έχουν δει ή θα δουν την παράσταση, θα καταλάβουν την δυσκολία των συγκεκριμένων
ακροβατικών. Μιλάω με γρίφους για να μην κάνω spoilers)

Κωνσταντίνος: Είναι μαγικό να δουλεύεις με έναν άνθρωπο που πέρασε την ζωή του πάνω στην σκηνή. Παίζοντας
αλλά και σκηνοθετώντας. Ο Φρανκ μου θύμισε πως το να κυνηγάς το όνειρο σου είναι ότι πιο σημαντικό έχεις στην
ζωή! Τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με την ικανοποίηση που παίρνει κανείς όταν κάνει ένα ακόμα βήμα προς τον
στόχο του.

Κρίστι: Δεν ξέρω τι άλλο θα μπορούσα να πω εκτός από την λέξη ευγνωμοσύνη. Νομίζω τα περικλείει όλα.

Δέσποινα: Ο Frank είναι πάνω απ΄όλα ένας γλυκός άνθρωπος πέρα από την έξοχη σκηνοθετική του ματιά. Ήρθε
και μας αγκάλιασε σα φίλος κι έγινε οικογένειά μας. Ακόμα και τώρα που επέστρεψε στην πατρίδα του είμαστε σε
συνεχή επικοινωνία και συνεχίζει να δουλεύει πάνω σε αυτό που φτιάχνουμε σε κάθε παράσταση. Μας έδωσε όλη
του τη γνώση απλόχερα και το νοιάξιμό του ήταν πηγή έμπνευσης και κουράγιου για μας.

Λαμπρινή: Το να δουλέψω με μάσκα ήταν κάτι που δεν είχα ξανακάνει και ο Φρανκ είναι ειδικός σ’ αυτή την
τεχνική. Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι κατά την διάρκεια των προβών είχα ένα πρόβλημα με την μέση μου και
πονούσα αρκετά, με ρώτησε λοιπόν αν όταν φοράω την μάσκα μου αισθάνομαι τους ίδιους πόνους . Τότε ήταν που
συνειδητοποίησα ότι πράγματι όταν έμπαινα στο ρόλο της Waif δεν πονούσα γιατί είχα μπει στο λεγόμενο trance
που βιώνουν κάποιοι ηθοποιοί όταν χρησιμοποιούν μάσκες . Φυσικά όλα αυτά ο Φρανκ τα γνώριζε , αλλά δεν
ήθελε να μου το δώσει ως δεδομένο αλλά να το ανακαλύψω μέσα από την εμπειρία μου.

Αθηνά: Τον Φρανκ τον γνώρισα στα πλαίσια ενός σεμιναρίου για υποκριτική με χρήση μάσκας που έκανε ένα χρόνο
πριν στην Αθήνα. Θυμάμαι τότε έλεγα ό,τι ισως να ήταν το καλύτερο σεμινάριο που είχα κάνει ποτέ στην ζωή μου.
Αν μου έλεγε κάποιος τότε οτι θα με σκηνοθετούσε κιόλας, σίγουρα θα έβαζα τα γέλια. Και να που συνέβη. Νιωθω
τρομερά τυχερή που βρέθηκε στον δρόμο μου και εχω παρει τόσα πράγματα και τότε και τωρα απο αυτόν που
μονο ευγνωμοσύνη θα μπορούσα να νοιώθω.

8) Ως πουλιά της τέχνης , του πολιτισμού και της νέας γενιάς , θα θέλατε να στείλετε ένα μήνυμα στους
αναγνώστες της σελίδας μας θέατρο.gr ;

Γιώργος: Συνεχίστε να πηγαίνετε στο θέατρο. Και να αγαπάτε.
Μάρω: Κάποιος είπε φεύγοντας από την παράσταση ότι το έργο αυτό το έστησαν τα παιδιά της γειτονιάς και είναι
περήφανος για αυτά. Να στηρίζετε τα παιδιά της γειτονιά σας, τα παιδιά σας. Είναι πολλά εκεί έξω στα θέατρα.
Ιάσονας: Θα τους παρότρυνα να βλέπουν θέατρο και να είναι θεατές με ανοιχτό μυαλό. Κάθε παράσταση έχει κάτι
να σου προσφέρει, αρκεί να κρατάς το μυαλό σου ανοιχτό.

Κωνσταντίνος: Το Last Bird είναι ο δικός μας τρόπος για να διαμαρτυρηθούμε για ότι συμβαίνει σήμερα. Αλλά και
να δώσουμε τροφή για σκέψη και συζήτηση. Ελάτε λοιπόν να ακούσετε την ιστορία μας και να μας πείτε την γνώμη
σας, σας περιμένουμε!

Κρίστι: Λίγους μήνες πριν δεν ήξερα αν θα καταφέρω να περάσω τις εξετάσεις μου στο υπουργείο για να βγω από
την δραματική. Δε θα μπορούσα να φανταστώ τότε ότι μερικούς μήνες μετά θα βρισκόμουνα σε μια παράσταση
που πραγματικά την νιώθω σαν μια αγκαλιά. Οπότε θέλω να πω ότι το μέλλον είναι τρομακτικό γιατί είναι
άγνωστο, ας προσπαθούμε να το αντιμετωπίσουμε με κάποιον ενθουσιασμό γιατί αυτό το άγνωστο μπορεί να
φέρει κάτι πολύ ωραίο.

Δέσποινα: Θα χαρούμε πολύ να σας δούμε στην παράσταση και να αλληλοεπιδράσουμε!

Αθηνά: Συνεχίστε να βλέπετε οσο περισσότερο θέατρο μπορείτε. Και ψάξτε σε μέρη μικρά και άσημα. Θα
ξετρυπώσετε διαμάντια.

9) Κλείνοντας θα μας αναφέρετε όλους τους συντελεστές καθώς επίσης το χώρο και τις ημέρες που μπορούμε να
σας απολαύσουμε ;

Η παράσταση παίζεται κάθε Πέμπτη και Παρασκευή στις 21:00 στο Θέατρο Μοντέρνοι Καιροί, Δαμοκλέους 8 στον
Κεραμεικό, δίπλα στο μετρό. Εισιτήρια μπορεί να προμηθευτεί κανείς καλώντας στο θέατρο, στο 698 7070 334 και
στο more.com.

Σκηνοθεσία – Μουσική Επιμέλεια - Οπλομαχίες: Frank Totinο
Μετάφραση: Γιώργος Κασαπάκης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Μάρω Λεσιώτη
Κατασκευή Σκηνικού: Κύρος Γρανάζης - Εξοπλισμοί Αγγελής, Κύρα Μουμλάντζε
Κοστούμια: Κρίστι Βυθούλκα, Κύρα Μουμλάντζε
Μάσκες: Frank Totino, Steve Jarand, Keith Johnstone, Ingrid Von Darl
Κατασκευή Φτερών: Ανδρέας Βελέντζας

ΤΟ ΕΡΓΟ ΕΡΜΗΝΕΥΟΥΝ 9 ΗΘΟΠΟΙΟΙ:
Κωνσταντίνος Αγγελής, Αθηνά Βαλαντάση-Μαντέλλου, Κρίστι Βυθούλκα, Νικόλας Δρανδάκης, Γιώργος Κασαπάκης,
Μάρω Λεσιώτη, Ιάσονας Μαμωνάς, Λαμπρινή Ξένου, Δέσποινα Χρυσικού
Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Αλεξάνδρα Λαζαρίδου

Φωτογράφιση: Φώτης Πλέγας
Trailer – Γραφιστικά: Μάρω Λεσιώτη
Ευχαριστούμε θερμά τον Θωμά Κωτσιά και την Promo Creations για την παροχή του merch της παράστασης.