Συνέντευξη του Μίλτου Δημουλή με αφορμή την παράσταση Το «Πύρινο Άνθος»
1. Το «Πύρινο Άνθος» είναι ένα βιβλίο σας που μεταφέρεται στη θεατρική σκηνή. Πώς ήταν αυτό το ταξίδι από τη λογοτεχνία στο θέατρο;
Τι αλλάζει στη ματιά του δημιουργού όταν βλέπει το έργο του να αποκτά σκηνική υπόσταση;
Για μένα, αυτό το ταξίδι είναι μια ευκαιρία να αναστοχαστώ βαθιά πάνω στο ίδιο μου το έργο. Ως συγγραφέας, έδωσα μορφή σ’ έναν εσωτερικό κόσμο μέσα από τις λέξεις. Ως σκηνοθέτης, αναζητώ πώς αυτός ο κόσμος αναπνέει στα σώματα, στις φωνές, στη ζωντανή μουσική, στη σιωπή. Πώς μια ποιητική εικόνα γίνεται θεατρική πράξη.
Το «ΠΥΡΙΝΟ ΑΝΘΟΣ» αποτελείται από δεκαέξι γράμματα με παραλήπτη το Αγαπό. Τα διατρέχει μια βαθιά Ανάγκη Επικοινωνίας και Συνάντησης. Η ίδια Ανάγκη κινεί και τη σκηνική μας αναζήτηση. Όταν ένα γράμμα περνά από χέρι σε χέρι, η αναμονή αποκτά βάρος. Νιώθεις τη λαχτάρα εκείνου που το έγραψε και την αγωνία εκείνου που το ανοίγει. Κι ο άλλος, παρόλο που απουσιάζει, γίνεται σώμα που σχεδόν μπορείς να αγγίξεις.
Η ματιά μου αλλάζει καθώς δουλεύω με τους συνεργάτες μου. Μια ανάσα, μια παύση, μια μουσική φράση μπορούν να μου φανερώσουν κάτι που υπήρχε μέσα στο κείμενο και δεν το είχα ακόμη διακρίνει. Με συγκινεί να ακούω ξανά τις λέξεις που έγραψα μέσα από τη δική τους ευαισθησία και να ανακαλύπτω τι μπορούν να γεννήσουν ανάμεσά μας.
Επιθυμώ η παράσταση να έχει τη δύναμη μιας τελετουργίας μύησης.
Ο θεατής να μπορεί να αναγνωρίσει κάτι από τον δικό του κόσμο, τη δική του Ερημία, τη δική του επιθυμία να συναντήσει τον εσώτατο εαυτό του.
Εκεί νιώθω πως η παράσταση εκπληρώνει τον σκοπό της, όταν αυτό που γεννήθηκε μέσα μου βρίσκει τόπο στην καρδιά κάποιου άλλου.
2. Πώς γεννήθηκε η ιδέα του έργου; Υπήρξε κάποιο γεγονός, κάποια εικόνα ή μια προσωπική ανάγκη που αποτέλεσε την αρχική έμπνευση;
Το έργο γεννήθηκε από μια βαθιά Ανάγκη. Την ανάγκη να απευθυνθείς σε κάποιον, να του μιλήσεις για όσα σε υπερβαίνουν, να αναζητήσεις έναν τόπο όπου μπορείτε να υπάρξετε μαζί.
Στο ΠΥΡΙΝΟ ΑΝΘΟΣ αυτή η Ανάγκη παίρνει τη μορφή των γραμμάτων. Είναι ένα ταξίδι "... από τα σπλάχνα στον θεό
κι απ’ τον θεό στα σπλάχνα, πάλι και πάλι, σαν να μην υπάρχει άλλος δρόμος παρά μόνο αυτός που ανοίγει ο ουρανός για να περάσεις από μέσα του και να πας στον εαυτό σου..."
Κάποιος γράφει επειδή κάτι μέσα του ζητά επίμονα να φτάσει στον Άλλον. Μέσα στην ίδια την πράξη της γραφής συνυπάρχουν η απόσταση και η προσδοκία της Συνάντησης. Παραλήπτης των δεκαέξι γραμμάτων είναι το Αγαπό. Στο Αγαπό ενσαρκώνεται για μένα η δυνατότητα του ανθρώπου μέσα από τη μυητική διαδικασία της Ποίησης, να γεννήσει έναν πνευματικά ανώτερο οργανισμό.
Με απασχολεί βαθιά αυτή η ανθρώπινη περιπέτεια. Λαχταρούμε την ένωση, αλλά κουβαλάμε φόβους, άμυνες, απώλειες, πληγές. Ζητάμε να μας δουν και την ίδια στιγμή δυσκολευόμαστε να αποκαλυφθούμε.
Ο έρωτας μάς φέρνει μπροστά σ’ αυτή τη δοκιμασία. Πόσο μπορούμε να ανοιχτούμε και πόσο αντέχουμε να αλλάξουμε μέσα από τη Συνάντηση;
Τα γράμματα στέκονται αυτόνομα, σαν αγάλματα και ταυτόχρονα, όλα μαζί, συνθέτουν έναν ερωτικό, υπαρξιακό μύθο.
Κάθε φάκελος είναι μια απόπειρα επικοινωνίας, ένας τόπος ανάβασης προς τον Πυρήνα του Ήλιου. Εκεί θα γεννηθεί το Έκτο Γένος των Ανθρώπων.
Το Γένος της Καρδιάς.
3. Θα θέλατε να μας συστήσετε το «Πύρινο Άνθος»; Ποια είναι η ιστορία του και ποιος είναι ο κόσμος που συναντά ο θεατής μέσα από την παράσταση;
Το ΠΥΡΙΝΟ ΑΝΘΟΣ είναι ένας ερωτικός, υπαρξιακός μύθος που ξεδιπλώνεται μέσα από δεκαέξι γράμματα προς το Αγαπό. Το Αρσενικό και το Θηλυκό αναζητούν τον χώρο, τον χρόνο, τον τρόπο να συναντηθούν. Αρχικά επικοινωνούν μέσα από τα γράμματα, μέσα από την επιθυμία, μέσα στο όνειρο. Η απουσία του άλλου αποκτά μια σχεδόν σωματική παρουσία και γίνεται λόγος, προσμονή, πόνος, τραγούδι.
Μέσα σε αυτή τη διαδρομή, ο έρωτας, τους φέρνει αντιμέτωπους με τον ίδιο τους τον εαυτό. Με όσα ποθούν και όσα φοβούνται, με την τρυφερότητα αλλά και τη σκληρότητα που μπορεί να κρύβουν. Κάθε γράμμα ανοίγει ένα ακόμη πέρασμα προς τη συνάντηση και συγχρόνως αποκαλύπτει κάτι που τη δυσκολεύει.
Στον ορίζοντα αυτής της διαδρομής βρίσκεται και η καταστροφή του κόσμου: του πέμπτου σιδηρούν γένους των ανθρώπων που είμαστε εμείς σήμερα. Μέσα από τα ερείπιά του αναζητείται η δυνατότητα μιας νέας αρχής, ενός έκτου Γένους.
Στη σκηνή, αυτός ο κόσμος, εκτός από τους μουσικούς και τους ερμηνευτές των μελοποιημένων στίχων, ζωντανεύει μέσα από τρία πρόσωπα: το Αρσενικό, το Θηλυκό και μια μορφή που κινείται ανάμεσα στον Ποιητή, στον Αφηγητή και στον Μάντη. Ανοίγει και παραδίδει γράμματα, συνδέει τις διαδρομές τους, μετέχει στο μυστήριο που αποκαλύπτεται και προωθεί τον μύθο.
Η ζωντανή μουσική δίνει φωνή και σε όσα ο λόγος αδυνατεί να εκφράσει.
Ο θεατής συναντά έναν κόσμο όπου το όνειρο εισχωρεί στην πραγματικότητα, όπου μια σιωπή μπορεί να έχει το βάρος μιας ομολογίας και ένα γράμμα να γίνει τόπος ανάβασης προς το επιθυμητό.
Στην καρδιά αυτού του κόσμου βρίσκεται το Αγαπό: ένας τόπος όπου τα αντίθετα παύουν να υφίστανται και να αντιμάχονται:
"...Το ξέρω, το νιώθω ότι έρχεται ο καιρός που δεν θα κάνει κρύο ή ζέστη, ούτε το καλό με το κακό θα αντιμάχονται και το αρσενικό με το θηλυκό θα είναι φύλλα του ίδιου δέντρου..."
Επιθυμώ να αφήσουμε στον θεατή τη χαρά και την αγωνία αυτής της ανακάλυψης.
Να ακολουθήσει τα πρόσωπα μέχρι εκεί
όπου η δική τους αναζήτηση αγγίζει
τη δική του ζωή.
Γιατί μέσα στον μύθο τους, υπάρχει κάτι πολύ οικείο: η λαχτάρα να φτάσουμε στον άλλον και να του επιτρέψουμε να φτάσει σε εμάς.
4. Στο «Πύρινο Άνθος» είστε συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός. Πώς συνυπάρχουν αυτοί οι τρεις ρόλοι μέσα σας; Τι λέει ο συγγραφέας στον σκηνοθέτη και τι λέει ο σκηνοθέτης στον ηθοποιό Μίλτο Δημουλή; Ποιος από τους τρεις είναι τελικά ο πιο αυστηρός;
Ανάμεσά τους υπάρχει ένας διαρκής διάλογος, με αρκετές εντάσεις!
Ο καθένας πλησιάζει το έργο από διαφορετικό δρόμο και ζητά από τους άλλους να αποκαλύψουν κάτι ακόμα. Ευτυχώς, υπάρχει κοινή αισθητική!
Ο συγγραφέας ξέρει από ποια ανάγκη γεννήθηκε κάθε λέξη. Λέει στον σκηνοθέτη: Άκου βαθιά. Νιώσε. " Σκάψε με απαρχή τα μάτια, από εκεί που μπήκες αβάφτιστο ποίημα. Σκάψε, με τα δάχτυλα, με τα πόδια, με τα δόντια, σκάψε με τη γλώσσα, να φτάσεις στον τόπο που στήνουν χορό οι κερασιές την άνοιξη" και "Να κοιτάζεις κάτω από τις λέξεις όπως κοιτάζεις τ’ άστρα."
Βρες τι κινεί αυτά τα πρόσωπα, τι τους δίνει συνειδητή ζωή, τι διακινδυνεύουν όταν μιλούν. Εδώ συμφωνούν.
Όμως ο σκηνοθέτης μπορεί να αλλάξει τη σειρά ενός γράμματος ή τη θέση ενός τραγουδιού. Και καλά αυτό. Η μεγάλη σύγκρουση έρχεται όταν θέλει να κόψει ένα κομμάτι από ένα γράμμα ή να αφαιρέσει ολόκληρο το γράμμα. Εκεί ανάβει η μάχη!
Ο συγγραφέας χρειάζεται να εμπιστευτεί τον σκηνοθέτη και να δει τι μπορεί να γεννηθεί στη σκηνή από τα νέα δεδομένα.
Στον ηθοποιό ο σκηνοθέτης λέει: Τώρα συνάντησε τον άνθρωπο που έχεις μέσα σου ή απέναντί σου. Άφησε αυτό που συμβαίνει ανάμεσά σας να σε επηρεάσει. Επειδή έχω γράψει το έργο, εύκολα μπορεί να πιστέψω ότι ξέρω από πριν πώς πρέπει να ειπωθεί μια φράση.
Στη σκηνή, όμως, χρειάζεται να είμαι διαθέσιμος σε ό,τι γεννιέται εκείνη τη στιγμή. Η γνώση του συγγραφέα πρέπει να γίνει βίωμα και πράξη.
Αυτό είναι απαιτητικό για μένα, να παραδίδω τη σκυτάλη από τον έναν στον άλλον. Εκεί η συμβολή των συνεργατών μου είναι πολύτιμη, κυρίως το βλέμμα της Φάνιας Νταλιάνη με την οποία συνυπογράφουμε τη σκηνοθεσία. Με βοηθά να διακρίνω όσα μπορεί να μου διαφεύγουν όταν βρίσκομαι μέσα στη δράση.
Πιο αυστηρός ε;
Ο σκηνοθέτης, θα έλεγα, γιατί έχει την ευθύνη του συνόλου. Οφείλει να τους αισθάνεται όλους. Να βλέπει πώς ο λόγος, η κίνηση, και η μουσική συνδέονται και να τα συνθέτει. Κι από τον ηθοποιό Μίλτο Δημουλή ζητά ό,τι ζητά από κάθε συνεργάτη του. Να είναι παρών, ανοιχτός και ειλικρινής σε αυτό που κάνει. Χωρίς αυτά, η δημιουργία δυσκολεύεται να αναπνεύσει.
5. Ποιον ρόλο ερμηνεύετε στο «Πύρινο Άνθος»; Πώς προσεγγίζετε το πρόσωπο που υποδύεστε και τι σας δυσκολεύει ή σας συγκινεί περισσότερο σε αυτό;
Ερμηνεύω το Αρσενικό. Είναι ένα πρόσωπο που το κινεί η βαθιά Ανάγκη να φτάσει στο Αγαπό, να Επικοινωνήσει, να Συναντηθεί. Μέσα σ’ αυτή την αναζήτηση εκτίθεται ολόκληρο, με την ορμή του, την επιθυμία, τους φόβους, την αγωνία, την τρυφερότητα και τις αντιφάσεις του. Κάθε γράμμα είναι μια απόπειρα να διασχίσει την απόσταση που το χωρίζει από τον Άλλον, να περάσει από τον Νοητό τόπο στον χωροχρόνο της Καρδιάς.
Το πλησιάζω μέσα από αυτή την Ανάγκη. Αναζητώ πώς αλλάζει την αναπνοή του, πώς περνά στο σώμα του, πώς επηρεάζει ακόμη και τον τρόπο που συμμετέχει σε μια σιωπή. Ο ποιητικός λόγος έχει μεγάλη δύναμη και απαιτεί από τον ηθοποιό να ανακαλύπτει και να αποκαλύπτει κάθε φορά στον θεατή την ανθρώπινη συνθήκη που τον γεννά.
Ιδιαίτερη πρόκληση για μένα είναι να επιτρέπω στο πρόσωπο να με εκπλήσσει, παρότι είμαι ο συγγραφέας του.
Να ακούω τις λέξεις του σαν να γεννιούνται εκείνη τη στιγμή, από την ανάγκη να συμβεί κάτι ανάμεσα σ’ εμένα και στον Άλλον. Κι αυτό προϋποθέτει διαθεσιμότητα, εμπιστοσύνη στους συνεργάτες μου και το θάρρος να αφήνομαι ευάλωτος.
Με συγκινεί η λαχτάρα του Αρσενικού να Συναντηθεί, ακόμη κι όταν δυσκολεύεται να βρει τον δρόμο.
Ορμά, πληγώνεται, ματώνει κι όμως εξακολουθεί να απευθύνεται στο Αγαπό. Υπάρχει κάτι πολύ ανθρώπινο σ’ αυτή την επιμονή. Διακινδυνεύεις να φανερωθείς, επειδή η ανάγκη σου για τον Άλλον είναι μεγαλύτερη από τον φόβο σου.
Και με συγκινεί βαθιά η Ερημία του, μέσα από την οποία εξακολουθεί να στέλνει τα γράμματά του.
6. Τι θα θέλατε να εισπράξει ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση; Υπάρχει κάποιο συναίσθημα, κάποιος προβληματισμός ή μια σκέψη που θα θέλατε να πάρει μαζί του;
Το επιθυμητό είναι να αισθανθεί ότι κάτι τον αφορά προσωπικά.
Ότι μέσα στη διαδρομή αυτών των προσώπων, αναγνώρισε μια δική του λαχτάρα, μια απουσία, έναν φόβο που δυσκολεύεται να ομολογήσει. Να βρήκε χώρο να συγκινηθεί και να ακούσει κάτι μέσα του που η καθημερινότητα συχνά σκεπάζει. Να συνειδητοποιήσει ότι ο άνθρωπος είναι θνητός, μικρός αλλά ταυτόχρονα απέραντος.
Το ΠΥΡΙΝΟ ΑΝΘΟΣ αγγίζει την ανάγκη μας να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε με τρόπο μοναδικό και μαγικό που αγγίζει το θαύμα. Αυτό να νιώσει: τη δύναμη του ανθρώπου να κάνει θαύματα, αρκεί να έχει το βλέμμα του στο ύψος της Καρδιάς.
Η παράσταση, οφείλω να πω, ολοκληρώνεται μέσα στη δική του ευαισθησία και μπορεί να συνεχίσει να δουλεύει μέσα του αρκετά μετά το τέλος της.
Ακόμα μια βαθύτερη επιθυμία μου, είναι να ξυπνήσω μέσα του τον Άνθρωπο, που με όλες του τις αισθήσεις, με την λογική αλλά και τις προεκτάσεις τους, θα εναρμονιστεί με τη φύση.
7. Θα θέλατε να μας συστήσετε τους υπόλοιπους συντελεστές της παράστασης; Ποιοι άνθρωποι συνέβαλαν σε αυτή τη σκηνική δημιουργία; Και φυσικά, πού και πότε μπορούν οι αναγνώστες μας να παρακολουθήσουν την παράσταση;
Με μεγάλη χαρά και υπερηφάνεια γιατί το «ΠΥΡΙΝΟ ΑΝΘΟΣ» αποκτά σκηνικά, μορφή και περιεχόμενο, μέσα από τη δημιουργική συμβολή όλων των άξιων συνεργατών μου. Αισθάνομαι βαθιά ευγνωμοσύνη για τον τρόπο που ο καθένας προσφέρει τη δική του ευαισθησία, γνώση και φαντασία σε αυτή τη συνάντηση.
Τη σκηνοθεσία συνυπογράφουμε με τη Φάνια Νταλιάνη. Είναι πολύτιμο και τύχη αγαθή για μένα να μοιράζομαι μαζί της, την ευθύνη της σκηνικής αναζήτησης, ιδιαίτερα όταν ο ίδιος είμαι και συγγραφέας του έργου και ηθοποιός της παράστασης.
Τη μουσική έχει συνθέσει εμπνευσμένα ο Τάσος Σωτηράκης, δίνοντας στους στίχους μια ακόμη δυνατότητα να φτάσουν στον ακροατή.
Με θαυμαστή έμπνευση συμπορεύονται όλοι:
Η σκηνογράφος Κατερίνα Παπαδαντωνάκη, η ενδυματολόγος Βάνια Αλεξάντροβα, η κινησιολόγος Μαρία Μάργαρη, οι βοηθοί σκηνοθεσίας, Ελένη Τσιριγώτη και Θοδωρής Κουρτελής.
Στη σκηνή ως ρόλος, (Αρσενικό) έχω τη χαρά και την τιμή να συναντιέμαι με συναδέλφους υψηλής υποκριτικής ευαισθησίας: Την Εβίτα Παπασπύρου (Θηλυκό) και τη Μαρία Κολοκυθά (Μάντης – Ποιητής).
Νιώθω ευλογημένος που τους μελοποιημένους στίχους ερμηνεύουν η Χρυσηίδα και ο Ιάσονας Μανούσος. Έχω την τιμή να μοιράζομαι τη σκηνή με τρεις εξαίρετους μουσικούς, τον Μικέ Σακελλίου στο κλαρινέτο και στο σαξόφωνο, τη Χριστίνα Καλαμπόκα στο πιάνο και τον Νίκο Τουλιάτο στα κρουστά. Θαυμάζω την ευαισθησία με την οποία αφουγκράζονται ό,τι συμβαίνει στη σκηνή και δίνουν, ο καθένας με το όργανό του, φωνή σε όσα μένουν ανείπωτα.
Το ΠΥΡΙΝΟ ΑΝΘΟΣ παρουσιάζεται στο Θέατρο Μοντέρνοι Καιροί,
από τις 22 Νοεμβρίου 2026 έως τις
3 Ιανουαρίου 2027,
κάθε Κυριακή στις 21:00.
Εισιτήρια διατίθενται στο ταμείο του θεάτρου και μέσω του more.
Σας περιμένουμε με πολλή Αγάπη.
8. Υπάρχουν άλλα δημιουργικά σχέδια ή επόμενα βήματα που θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας;
Αυτή την περίοδο είμαι αφοσιωμένος στο ΠΥΡΙΝΟ ΑΝΘΟΣ. Περιμένω την παράσταση με βαθιά αίσθηση ευθύνης, με μεγάλη λαχτάρα και χαρά. Για μένα, η συνάντηση με τους θεατές είναι ιερή στιγμή.
Το έργο έχει ήδη συναντήσει τους αναγνώστες του μέσα από το βιβλίο και τις παρουσιάσεις του.
Τώρα, τα γράμματα θα ανοίξουν μπροστά στους θεατές και μπορούν να γίνουν για όλους μας τόποι μύησης προς το Αγαπό.
Ανυπομονώ να ανακαλύψω τι θα μας φανερώσει αυτή η τελετουργία. Έχω την αίσθηση πως το ΠΥΡΙΝΟ ΑΝΘΟΣ θα μου αποκαλύψει κι άλλα ανομολόγητα.
9. Κλείνοντας, τι θα θέλατε να πείτε στους φίλους του θεάτρου και στους αναγνώστες του Θεάτρο.gr;
Κατ’ αρχάς, θέλω να σας ευχαριστήσω για τη φιλοξενία. Με το ενδιαφέρον και τις ερωτήσεις σας, δίνετε
σε όλους, δημιουργούς και θεατές, μια ευκαιρία να επικοινωνήσουμε.
Αντί για ευχές, επιθυμώ να εκφράσω την πίστη μου στον άνθρωπο και στις δυνάμεις του.
Πιστεύω στον αδιάλειπτο αγώνα να κρατάμε ζωντανές τις αξίες μας στις καθημερινές μας σχέσεις. Να ακούμε λίγο βαθύτερα. Να αφήνουμε χώρο σε όσα δεν καταλαβαίνουμε αμέσως. Και να εκφράζουμε την Αγάπη μας με λόγια και με πράξεις.
Σας προσκαλούμε στο ΠΥΡΙΝΟ ΑΝΘΟΣ.
Από Καρδιά σε Καρδιά, να βρίσκουμε δρόμους για μια συνειδητή ζωή.

