Γερμανός, Εβραίος, κομμουνιστής, ιατρός και δραματουργός, ο Friedrich Wolf γράφει το “Κυανιούχο Κάλιο” λίγο πριν το 1930, εμπνευσμένος από την παράνομη δράση του, ήτοι την διενέργεια αμβλώσεων σε γυναίκες της εργατικής τάξης. Πρόκειται για μια περίοδο μεγάλων κοινωνικών και οικονομικών αναταραχών, κατά την οποία η Γερμανιά υφίσταται τα αντίποινα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, εξαθλιωμένη και καταντροπιασμένη, μια κατάσταση από την οποία ο Γουλφ πίστευε ότι θα γεννηθεί η επανάσταση. Δυστυχώς, διαψεύδεται και λίγα χρόνια αργότερα μέσα από την αγοραία αγανάκτηση του γερμανικού λαού, την πείνα και την ταπείνωσή του ξεπηδά το Γ' Ράιχ. Πριν την γέννηση του τέρας του ναζισμού, ωστόσο, ο Friedrich Wolf έρχεται αντιμέτωπος με τον αυταρχισμό και την ανηθικότητα ενός ανδροκρατούμενου, εθνοκεντρικού Δικαίου, που αντιμετωπίζει τις γυναίκες και, δη, τις πιο αδύναμες από αυτές σαν μηχανές αναπαραγωγής και όχι σαν υποκείμενα και φορείς δικαιωμάτων. Πράγματι, μέχρι και σήμερα, η μητρότητα αντιμετωπίζεται σαν ένα ζήτημα εθνικής σημασίας. Πάνω από το έθνος, ωστόσο, ο Friedrich Wolf τοποθετεί την γυναικεία αξιοπρέπεια. Τη διαχρονικότητα του ζητήματος, το έμφυλο χρωματισμό του ζητήματος, αλλά και τη διαρκή μάχη των γυναικών να μπορούν να είναι κυρίες του σώματός τους, αναδεικνύει μέσα από την σύγχρονη σκηνοθεσία της η Μάρθα Μπουζιούρη.

Ειδικότερα, μέσα από μια οπτική που θυμίζει άλλοτε ντοκιματέρ και άλλοτε μελόδραμα (docudrama), χρησιμοποιώντας τις αφηγηματικές τεχνικές και των δύο μέσων και, δη, τις αρετές της performance, την θραύση του “τέταρτου τοίχου”, την ηθογραφία, αλλά και τη δυναμική ενός πολιτικού μανιφέστου, η Μπουζιούρη συνθέτει μια πολιτική παράσταση, καθιστώντας σαφή τη θέση της για τον ρόλο της τέχνης στην ανθρώπινη κοινωνία. Γι' αυτήν η τέχνη είναι όπλο. Όπως και για τον δημιουργό. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ολόκληρη η δράση λαμβάνει χώρα πάνω σε ένα κρύο χειρουργικό τραπέζι, το οποίο και αντιπαρατίθεται με θετικές αξίες, όπως είναι η μητρική αγάπη, ο έρωτας, η ανθρωπιά, η φιλία. Πράγματι, ολόκληρη η ιστορία της μάχης των γυναικών προκειμένου να έχουν εξουσία πάνω στο σώμα τους είναι άμεσα συνδεμένη με την ιατρική επιστήμη ή, έως ένα σημείο, η ιατρική επιστήμη αποδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο το γυναικείο σώμα δεν είναι άξιο σεβασμού μέχρι και σήμερα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το γεγονός ότι ο λεγόμενος “πατέρας της γυναικολογίας”, Marion Sims, πραγματοποιούσε βάρβαρους πειραματισμούς πάνω σε γυναίκες των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων, ενώ μέχρι και σήμερα πρακτικές της σύγχρονης γυναικολογίας, όπως η μέθοδος Κριστέλερ, η περινεοτομή και η αναίτια καισαρική αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα μαιευτικής βίας, της έμφυλης δηλαδή βίας κατά των γυναικών.

Μέσα στην παραπάνω νοσηρή συνθήκη, ωστόσο, η σκηνοθέτης επιλέγει, όπως ακριβώς και ο δημιουργός του έργου, να είναι αισιόδοξη. “Να φάμε, να ζήσουμε και να αγαπήσουμε” μας καλούν οι ήρωες του Friedrich Wolf , την ίδια στιγμή που η Μπουζιούρη, μέσα από ένα δυναμικό φινάλε μας υπενθυμίζει ότι ο αγώνας για το μεγάλο, το ωραίο και το συγκλονιστικό δεν τελειώνει ποτέ, όπως ακριβώς και ο αγώνας για αυτοδιάθεση, η πάλη των τάξεων και η αντίσταση ενάντια στην αναξιοκρατία και τη σαθρότητα που επικρατεί μέσα στο χώρο της δημόσιας υγείας. Είναι, άλλωστε, γεγονός ότι ακόμα και στο δικό μας νομικό σύστημα η εκούσια παύση της κύησης μιας γυναίκας δεν είναι ακριβώς νόμιμη, αλλά αποτελεί λόγο άρσης του καταρχήν άδικου χαρακτήρα της πράξης, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται περιοριστικά στο άρθρο 304 του Ποινικού Κώδικα! Είναι, δε, χαρακτηριστικό, ότι σπάνια πραγματοποιείται η σχετική ιατρική πράξη σε δημόσια νοσοκομεία, με αποτέλεσμα οι γυναίκες με τα χαμηλότερα εισοδήματα να παραμένουν έκθετες στο ενδεχόμενο να φέρουν στον κόσμο ένα παιδί, χωρίς να το επιθυμούν ή χωρίς να έχουν τα μέσα να το μεγαλώσουν. Μέ άλλα λόγια, το γυναικείο σώμα αποτελεί ένα σύγχρονο πεδίο μάχης, στο οποίο η σκηνοθέτιδα, μας καλεί να πάρουμε θέση!

Πρωτότυπο κείμενο: Friedrich Wolf
Μετάφραση: Κωστής Καλλιβρετάκης
Σύλληψη-Σκηνοθεσία: Μάρθα Μπουζιούρη
Έρευνα-Δραματουργική επεξεργασία: Μάρθα Μπουζιούρη – Παρασκευή Λυπημένου
Συνομιλία με το πρωτότυπο: Η Ομάδα
Σκηνικός Χώρος – Σχεδιασμός Φωτισμών: Ζωή Μολυβδά Φαμέλη
Κοστούμια: Δήμητρα Λιάκουρα
Πρωτότυπη Μουσική – Sound Art: Άννα Στερεοπούλου
Επιμέλεια Κίνησης: Μαριέλα Νέστορα
Βοηθός Σκηνοθέτη: Παρασκευή Λυπημένου
Δημιουργία – Επιμέλεια Videos: Σόφη Χατζοπούλου
Γραφιστικός Σχεδιασμός – Φωτογραφίες: Θοδωρής Πετρόπουλος

Ηθοποιοί: Γωγώ Καρτσάνα, Νίκος Κουκάς, Μάρθα Μπουζιούρη, Κλέαρχος Παπαγεωργίου, Εύα Σαμιώτη

Παραγωγή: PLAYS2PLACE, σε συμπαραγωγή με το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.
Η παράσταση πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ
Δημοτικό Θέατρο Πειραιά – Σκηνή Ωμέγα
Από 7 Νοεμβρίου έως 1 Δεκεμβρίου 2024
Κάθε Πέμπτη, Παρασκευή και Σάββατο στις 20.30 και Κυριακή στις 19.00
Προπώληση: https://www.more.com/theater/kyaniouxo-kalio/

Διάρκεια παράστασης: 90 λεπτά
Η παράσταση είναι κατάλληλη από16 .